NaturaZante

Άγ(ρ)ια ζωή στις σαβάνες της Νοτίου Αφρικής / Wild holy life, Pretoria

2012-01-25T08:44:00.001+02:00

Το λογοπαίγνιο του τίτλου ας μην εκληφθεί τελικά ως λογοπαίγνιο, διότι κατοπτρίζει την πραγματικότητα. Μια τέτοια ζωή κάθε άλλο παρά άγρια είναι. Μάλλον πρόκειται περί αγιότητας και ιερότητας. Δεν νομίζετε;;;

Αυτά σκεπτόμουν, ευρισκόμενος χθες και προχθές στην εκτάσεως 35.000 τ.μ. Φάρμα Lama - Lama (μικρή, ανάλογα με ό,τι γενικά ισχύει), λίγο έξω από την Πρετόρια της Νοτίου Αφρικής και φωτογραφίζοντας για το πολυπεριοδικό μας.

π. Π. Κ.

Ο Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος για το Περιβάλλον / Kallistos Ware on the Enviroment

2011-11-03T22:16:00.002+02:00

Ζωές εφήμερες

2011-10-25T21:19:00.000+03:00

Δημιουργία βίντεο και φωτογραφία: π. Π. Κ.

Ταριχευμένη ζωή

2011-10-11T13:05:00.000+03:00

Μια ακόμη γροθιά στον ανθρωπιστικό πολιτισμό...

[Φωτογραφίες: π. Παναγιώτης Καποδίστριας, South Africa, Νοέμβριος 2007]

Άγρια ζωή στο Lion Park / Johannesburg

2011-10-03T08:50:00.001+03:00

Φωτογραφίες επιτόπου: π. Παναγιώτης Καποδίστριας, 1 Νοεμβρίου 2007 / Photos: Rev. Panagiotis Kapodistrias, November 1th, 2007

Maropeng, The Cradle of Humankind. Επιστροφή στον τόπο καταγωγής

2011-09-28T09:33:00.003+03:00

Μια ώρα έξω από τις πόλεις Πρετόρια και Γιοχάνεσμπουργκ της Νοτίου Αφρικής, βρίσκεται το Maropeng, μια εκτεταμένη περιοχή, στην οποία έχουν διαπιστωθεί ευρήματα ζωής 3.000.000 χρόνων πριν!

Οι συντελεστές του NaturaZante βρεθήκαμε εκεί τον Ιούνιο του 2010 και θαυμάσαμε τον τόπο και τα σπουδαία εκθέματα, τα οποία -από κάθε άποψη- μάς άφησαν άφωνους! Maropeng στα Σετσουάνα (την κύρια γλώσσα των ιθαγενών στην περιοχή αυτή της Νότιας Αφρικής) σημαίνει "επιστροφή στον τόπο καταγωγής".

Ένα τεράστιο, λιτό, αλλά χρηστικό και μοντέρνο Μουσείο μάς υποδέχτηκε. Αποτυπώσαμε ό,τι μπορέσαμε: φωτογραφίες και videos, ώστε να λάβουν γνώση οι απανταχού αναγνώστες μας! Εδώ, ξέχωρα από την επιστροφή στο Λίκνο της Ανθρωπότητας, μπορεί ο κάθε απαιτητικός επισκέπτης και μάλιστα η νέα γενιά να μορφωθεί πολύπλευρα σε 2.500 τ.μ. (δείτε παρακάτω videos 2 και 3) και μια βόλτα με βάρκα στις απαρχές της ύπαρξης της Γαίας (βλ. video 1).

Στον παράδεισο του Pilanesberg National Park {2}

2011-09-23T13:52:00.000+03:00

[Μια ακόμη περιδιάβαση στον θεσπέσιο αυτόν τόπο της Νοτίου Αφρικής! Φωτοαποτυπώσεις επιτόπου: π. Παναγιώτης Καποδίστριας, 23 Φεβρουαρίου 2011]

Υπέρκαλα χρώματα φθινοπωρινού δειλινού

2011-09-20T20:38:00.000+03:00

Απόψε, στην ύπαιθρο του Μπανάτου εν Ζακύνθω!

Φωτογραφίες τού π. Παναγιώτη Καποδίστρια.

Προς μιαν οικολογική "Χάρτα της Μεσογείου"

2011-09-02T12:30:00.000+03:00

Κατά την χθεσινή πολυσήμαντη Συνάντηση των Προκαθημένων των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων και του Αρχιεπισκόπου Κύπρου στο Φανάρι, για θέματα, που εσχάτως απασχολούν ή και ταλανίζουν τους λαούς της Μέσης Ανατολής, ο Πρώτος των Ορθοδόξων Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, στην εμπεριστατωμένη εισαγωγική Ομιλία του, ανάμεσα στους άλλους προβληματισμούς, τους οποίους κατέθεσε στην τράπεζα της συσκέψεως ήταν και το οικολογικό πρόβλημα της λεκάνης της Μεσογείου και δη της Μέσης Ανατολής.

Τούτου δεδομένου ανήγγειλε ότι προετοιμάζει Συνάντηση των θρησκευτικών ηγετών της περιοχής, η οποία θα μπορούσε να συμφωνήσει και διακηρύξει μιαν οικολογική "Χάρτα της Μεσογείου", στην οποία θα καθίστανται προφανείς οι θρησκευτικές πεποιθήσεις επί του σοβαρού αυτού προβλήματος, που οδηγεί -αργά, μα σταθερά- τον όλο πλανήτη μας στην απώλεια.

Για μιαν ακόμη φορά ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο "Πράσινος Πατριάρχης", πρωτοπορεί σε σοβαρές πρωτοβουλίες υπέρ της Οικουμενικής Ωφέλειας!

Ας ενωτισθούμε το σχετικό απόσπασμα της Ομιλίας Βαρθολομαίου:

"[.........]

Συνοψίζων το νόημα της εορτής της Ινδίκτου ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης εντοπίζει αυτό εις τρία σημεία: α) τον εορτασμόν του νέου εκκλησιαστικού έτους, β) την ανάμνησιν της μεταβάσεως του Κυρίου εις την συναγωγήν των Ιουδαίων, κατά την οποίαν εδόθη εις Αυτόν να αναγνώση εκ του βιβλίου του Ησαΐου την αρχήν του ξα΄ κεφαλαίου «Πνεύμα Κυρίου επ' εμέ, ου ένεκεν έχρισέ με» και γ) την εκζήτησιν του ελέους του Θεού κατά το νέον έτος (Νικοδήμου του Αγιορείτου, Συναξαριστής, Βενετία 1819, τομ. α’ σ. 1-2). Εις ταύτα το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, ανταποκρινόμενον εις τας ανάγκας των καιρών, προσέθηκεν από του έτους 1989 επί των ημερών του αοιδίμου προκατόχου ημών Πατριάρχου Δημητρίου, αποφάσει της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, και έτερον νόημα εις την εορτήν ταύτην δια της αφιερώσεως αυτής εις την προστασίαν του φυσικού περιβάλλοντος. Προς τούτο εξεπονήθη, Πατριαρχική εντολή, ειδική ιερά ακολουθία υπό του αειμνήστου αγιορείτου υμνογράφου Γερασίμου του Μικραγιαννανίτου, ήτις και συμψάλλεται μετά της εν τω Μηναίω ιεράς ακολουθίας την α΄ Σεπτεμβρίου εκάστου έτους, εξαπολύεται δε κατά την Θείαν Λειτουργίαν της ημέρας ταύτης ειδικόν Πατριαρχικόν Μήνυμα σχετικόν προς την προστασίαν του φυσικού περιβάλλοντος.

Η κρισιμότης και το επείγον του θέματος της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος είναι σήμερον εις όλους γνωστά. Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, πρώτον μεταξύ των χριστιανικών Εκκλησιών και Ομολογιών, διέγνωσε την σοβαρότητα του θέματος και δια σειράς πρωτοβουλιών και ενεργειών προσεπάθησε και προσπαθεί να ευαισθητοποιήση πρώτιστα πάντων τους ηγέτας και τα μέλη της Εκκλησίας, ως και πάντα άνθρωπον καλής θελήσεως, ως προς την υποχρέωσιν πάντων των ανθρώπων να σεβασθώμεν και διαφυλάξωμεν την κτίσιν του Θεού, η οποία, κατά τον Απόστολον, «συστενάζει και συνωδίνει» (Ρωμ. 8, 22), ιδία εις τας ημέρας ημών, κατά τας οποίας επλεόνασεν ο ευδαιμονισμός και η ακόρεστος πλεοναξία του ανθρώπου, ένεκα των οποίων το φυσικόν περιβάλλον και ο πλανήτης ημών αντιμετωπίζουν τον κίνδυνον ολικής καταστροφής.

Εν τω πλαισίω του ζωηρού τούτου ενδιαφέροντος του Οικουμενικού Πατριαρχείου δια την προστασίαν της δημιουργίας του Θεού, ενδιαφέροντος το οποίον, είμεθα βέβαιοι, και υμείς, αγαπητοί αδελφοί, πλήρως συμμερίζεσθε, εσκέφθημεν ότι θα ήτο καλόν και επιβεβλημένον να στρέψωμεν την προσοχήν ημών εις την περιοχήν, εις την οποίαν αι Εκκλησίαι ημών από της ιδρύσεως αυτών και δια μέσου των αιώνων διαβιούν, εις την λεκάνην δηλονότι της Μεσογείου, η οικολογική κατάστασις της οποίας βαίνει διαρκώς επιδεινουμένη. Δοθέντος ότι εν τω χώρω τούτω της Μεσογείου διαβιούν εκτός των Ορθοδόξων Εκκλησιών ημών και άλλαι χριστιανικαί Εκκλησίαι και ομολογίαι, αλλά και πιστοί άλλων θρησκειών, θα ήτο, φρονούμεν, λίαν χρήσιμον να προετοιμάσωμεν και πραγματοποιήσωμεν συνάντησιν θρησκευτικών ηγετών της περιοχής ταύτης, καθ' ήν θα συνεφωνείτο και διεκηρύσσετο είδός τι οικολογικής «Χάρτας της Μεσογείου», εν τη οποία θα εξετίθεντο αι απορρέουσαι από τας θρησκευτικάς εκάστου πεποιθήσεις αρχαί, αι επιβάλλουσαι την προστασίαν της δημιουργίας του Θεού εκ της υπό του ανθρώπου απειλουμένης καταστροφής.

Γνωρίζομεν ότι τα αμέσως και ασφυκτικώς απασχολούντα τους ανθρώπους της περιοχής ταύτης προβλήματα είναι κυρίως πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής φύσεως, των προβλημάτων της προστασίας του περιβάλλοντος θεωρουμένων ως δευτερευούσης και ήσσονος σπουδαιότητος. Αλλ ἡ αντίληψις αύτη και εσφαλμένη είναι και επικίνδυνος. Ως τονίζουν πάντες οι σοβαροί επιστήμονες και καταδεικνύουν τα φαινόμενα των κλιματικών αλλαγών και των λοιπών ανθρωπογενών μεταβολών της φυσικής ισορροπίας του πλανήτου, αι οικολογικαί καταστροφαί δύνανται να εκμηδενίσουν η ανατρέψουν τα τυχόν κοινωνικά η οικονομικά οφέλη εξ οιασδήποτε πολιτικής αλλαγής, δια την οποίαν διεξάγονται αγώνες επί τιμή αίματος πολλών ανθρώπων.

Προς τούτοις, η ωφέλεια ήτις θα προέκυπτε δια την ειρήνην εις την περιοχήν της Μεσογείου εκ μιας τοιαύτης συναντήσεως και συνεργασίας των εν τη περιοχή ταύτη θρησκειών, θα ήτο ανυπολογίστου σημασίας, ιδιαιτέρως σήμερον. Όλοι γνωρίζομεν πόσον ο θρησκευτικός παράγων επηρεάζει και καθορίζει εν πολλοίς, την ειρηνικήν και ομαλήν συμβίωσιν των λαών της Μεσογείου. Η όξυνσις των θρησκευτικών αντιθέσεων εν τη περιοχή ταύτη δύναται να αποβή άκρως επικίνδυνος και δι αὐτήν ταύτην την υπόστασιν των Ορθοδόξων και των λοιπών χριστιανικών Εκκλησιών. Έχομεν επειγόντως ανάγκην ειρηνικής συνυπάρξεως των θρησκειών της περιοχής, εν τη οποία διαβιούν αι Εκκλησίαι ημών. Η από κοινού αντιμετώπισις των οικολογικών προβλημάτων εν συνδυασμώ μετά των διεξαγομένων ήδη διαθρησκειακών διαλόγων, δύνανται να συμβάλουν μεγάλως εις την προσέγγισιν και ειρηνικήν συμβίωσιν των εν τη φλεγομένη περιοχή της Μεσογείου διαβιούντων λαών.

[.........]"

(Φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας από τον ιστότοπο Φως Φαναρίου του Παναγιώτη Ανδριόπουλου)

Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτη Καποδίστρια: Η ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΥΛΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ

2011-09-02T09:20:00.003+03:00

Ομιλία κατά την Σύναξη Οικολογικής Ευαισθητοποίησης ενόψει Αρχής της Ινδίκτου και τον Αγιασμό επί τη ενάρξει των εργασιών του Κέντρου Λόγου Μπανάτου ΑΛΗΘΩΣ

(31 Αυγούστου 2011)

«επί σοι γαρ και φύσις καινοτομείται και χρόνος» [1]

Ενόψει Εκκλησιαστικής Πρωτοχρονιάς

Θεοφιλέστατε Επίσκοπε Φωτικής κ. Διονύσιε,
Αγαπητοί Συμπρεσβύτεροι,
Κύριε Πρόεδρε Μπανάτου,
Κύριοι Εκκλησιαστικοί Σύμβουλοι,
Κυρίες και Κύριοι,

Απόψε ολοκληρώνεται αισίως το εκκλησιαστικό έτος. Αύριο, 1η Σεπτεμβρίου, έχουμε την Πρώτη του Εκκλησιαστικού Έτους, δηλαδή Πρωτοχρονιά. Και καθώς εξαντλείται το έτος, η Ζώνη της Θεομήτορος απλώνεται νοερά πάνω από την οικουμένη -φυσικό περιβάλλον και ανθρώπινες παρουσίες- σκεπάζοντας προστατευτικά τον εν πολλοίς άκοσμο πλέον κόσμο μας. Ήδη προ ημερών Την κηδέψαμε, ενώ Εκείνη «μετέστη προς την ζωήν» [2] και, κατά την σημερινή Σύναξή μας, εκφράζει την μητρική στοργή Της προς όλους μας, καθώς μάς περιζώνει με την αγάπη, με την οποία περιέβαλε και τον ίδιο τον Θεάνθρωπο Υιό Της και κυρίαρχο του σύμπαντος κόσμου, καθιστάμενη για χάρη μας «αρραγές περιτείχισμα» και «περιβολή αδιάσπαστος» [3].

Εκκλησιαστική Πρωτοχρονιά λοιπόν και αυτή την ημέρα έχει καθιερώσει, από το 1989, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ως ημέρα ευαισθητοποίησης της χριστιανικής (και όχι μόνον) ανθρωπότητας ως προς το διαρκές οικολογικό πρόβλημα [4], που ταλανίζει τον πλανήτη μας, προβάλλοντας μάλιστα για προσκύνηση την ψηφιδωτή και πανσεβάσμια εικόνα τής Παναγίας Παμμακαρίστου, η οποία θησαυρίζεται στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο φωτοφόρο Φανάρι. Σε αυτήν ακριβώς την ευαισθητοποίηση στοχεύει και η αποψινή μας Σύναξη, εδώ στον θαυμάσιο κήπο τού λιτού Ευκτηρίου Οίκου της Παναγίας της Βλαχέραινας Μπανάτου, πάλαι ποτέ Μοναστηρίου. Μια Σύναξη, η οποία μάλιστα αποτελεί την πρώτη εκδήλωση τού «Αληθώς», του Μορφωτικού δηλαδή Κέντρου Λόγου της Ενορίας μας, που συστάθηκε πρόσφατα, με την σύμφωνη γνώμη και την θερμή ενθάρρυνση του Σεβ. Μητροπολίτου μας κ. Χρυσοστόμου Β΄.

Θεοτόκος, η πρώτη θεολόγος του Περιβάλλοντος

Έτσι καθώς προσκυνάμε απόψε την πανσέβαστη Παναγιά μας, την κρατούσα την Ζώνη Της ανά χείρας, σκέπτομαι, αγαπητοί μου, ότι η Θεοτόκος θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως η πρώτη και καλύτερη εκφραστής του οικολογικού πνεύματος, τού τόσο χρειαζούμενου στην εποχή μας και μάλιστα της λεγόμενης «Θεολογίας του Περιβάλλοντος» [5].

Όντας η ίδια, όχι υπεράνθρωπος, αλλά άνθρωπος ωσάν εμάς, δισύνθετος από σώμα και ψυχή, καταφάσκει την πρόσκληση του Ουρανού και, δίχως δεύτερες σκέψεις, παραχωρεί την όλη ύπαρξή της, ώστε μέσω αυτής να σαρκωθεί ο Λόγος του Θεού. Η υλικότητά Της δεν αποτελεί πρόβλημα ή εμπόδιο γι’ Αυτόν. Ο Θεάνθρωπος έλαβε σάρκα και οστά από την αγνή κόρη τής Ναζαρέτ και εισήλθε δι’ αυτής στην ανθρωπότητα, με στόχο όχι μονάχα την διόρθωση τής προπατορικής αστοχίας, αλλά κυρίως την καταξίωση των πάντων στην μέλλουσα δόξα των Εσχάτων. Έτσι, το σώμα της Παναγίας καθίσταται Ωραία Πύλη, διά της οποίας εισοδεύει ο Θεός στην Κτίση του. Το «κατ’ εικόνα» είχε παλαιόθεν αμαυρωθεί τραγικότατα, η υλικότητα είχε δαιμονιωδώς σκοτισθεί και αποπροσανατολισθεί, γενόμενη έτσι σκιώδες παραπέτασμα προς την θέα της πραγματικής αλήθειας των όντων.

Είναι αναγκαίο να γίνει σαφές ότι άπαντα τα στοιχεία του περιβάλλοντος, άμα τη δομήσει τους από την σοφή αγάπη και τις ενέργειες του ποιητικού Θείου Λόγου, αποτελούν θείες έννοιες και φέρουν τα σημάδια της δημιουργικής πνοής του Κτίστη τους, με προοπτική αιωνιότητας. Ούτως ή άλλως, κατά τον Καθηγητή Χρήστο Τερέζη, «το σύμπαν διαθέτει προσωπικότητα και λογικότητα, και μάλιστα όχι μόνον με όρους αλληγορίας. Πρόκειται δηλαδή για μια κοσμική πολυπλοκότητα, η οποία δεν καθορίζεται από έναν άκαμπτο και ασυμβίβαστο νομοεκτελεστικό μηχανισμό αλλά είναι προϊόν αγάπης και ελευθερίας» [6]. Ως εκ τούτων, το κώλυμα προς τον Δημιουργό ουδέποτε υπήρξε η ύλη αυτή καθεαυτή και γι’ αυτό ακριβώς δεν πρέπει ποτέ να υποτιμάται. Πραγματικό εμπόδιο εξ αρχής υπήρξε η παρακοή και η πτώση του ανθρώπου, η εγωπαθής αυτονόμησή του, η αυτοθέλητη απομάκρυνση από την ζωοποιό συνάφεια με τον Πλάστη του.

Η Παρθένος Μαρία, στο πλαίσιο τής εν απολύτω ελευθερία δυνατότητας αυτοδιάθεσής Της, αυτοπροσφέρεται ψυχή τε και σώματι ως διάμεσος για την σωτηρία της ανθρωπότητας, με πρωτοβουλία πάντως του υπεραγαπώντος Θεού. Διά των αγνών -πλην γήινων- αιμάτων Της, σύνολης της ύλης Της, γεννάται Εκείνος, που «τω τιμίω αίματί» [7] Του, σε κάθε τόπο και χρόνο, διασώζει κάθε κτιστότητά μας από την άβυσσο, ξαναχαρίζοντάς μας Παράδεισο! Οδηγεί μάλιστα όλα τα πρώην, τα τωρινά και τα μέλλοντα (τον τρόπο, τον τόπο και τον χρόνο μας δηλαδή) στην χριστοποίηση και την άφθιτη μετοχή τής μέλλουσας δόξας! Γεννά τον νέο Αδάμ, τον Ιησού Χριστό κι έτσι Εκείνος «νέαν έδειξε κτίσιν» [8]! Κατά συνέπειαν, συνεργεί και συντελεί καθοριστικά η Παναγία στο ανακαινιστικό έργο του Υιού Της, ως Μητέρα της καινής Κτίσεως [9]. Εξαιτίας αυτής ακριβώς της πεποίθησής μας, Την μεγαλύνει ο υμνωδός της 2ας Ιουλίου και 31ης Αυγούστου: «Επί σοι γαρ και φύσις καινοτομείται και χρόνος» [10]!

Κάθε υλικότητα τριγύρω κι εντός μας, πολύ περισσότερο της Θεοτόκου, στο γήινο σώμα της Οποίας εχωρήθη ο Αχώρητος, καταδεικνύει τον Δημιουργό Θεό, γι’ αυτό και χρειάζεται να σεβόμαστε πολύ την Κτίση, προσέχοντας πάντως να μην υποπέσουμε σε σφαλερές θεωρήσεις της, δηλαδή είτε στην ειδωλολατρική αποθέωσή της, είτε στην εξουθένωσή της, ως επηρμένοι αμύντορες ενίοτε μιας κακώς εννοούμενης πνευματικότητας [11]. Εάν δεν διακρίνουμε τον Ποιητή πίσω από το ποίημα, εάν δεν θαυμάσουμε τον σοφότατο Νου πίσω από το θαυμαστό πλάσμα, αποτυγχάνουμε στις θεολογικές – περιβαλλοντικές εκτιμήσεις μας. Τότε οι προσεγγίσεις μας αστοχούν και είναι δυνατόν να προκαλέσουμε βλάβη, παρά καλές υπηρεσίες στον κοινωνικό (και όχι μόνον) περίγυρό μας.

Ατυχώς, ο δυτικός τρόπος σκέψης, ακόμα και η σχεδόν ανθρωπολατρική ρήση του φιλόσοφου Καρτέσιου «σκέπτομαι, άρα υπάρχω», προσέδωσαν τόση υπεραξία στα σκεπτόμενα όντα, δηλαδή στους ανθρώπους, ώστε -άθελα- τούς εξώθησαν τρόπον τινά σε υπερφίαλες βλέψεις κυριαρχίας επί της μη λογικής φύσης, με τα γνωστά οικτρά αποτελέσματα [12]. Με δεδομένο πάντως ότι οι λόγοι των όντων δεν είναι δυνατόν να υποστούν βλάβη κατά τις όποιες οικολογικές εκτροπές / καταστροφές, αφού προήλθαν από τον πάνσοφο Νου του Δημιουργού τους, ο εκκλησιασμός των υλικών στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος -τον οποίον η Ορθόδοξη Θεολογία πασχίζει να εμπεδώσει στη νοοτροπία ενός εκάστου των ανθρώπων- αποβλέπει πρώτον, στην ευχαριστιακή αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ του ανθρώπου και όλων των λοιπών στοιχείων του περιβάλλοντος και δεύτερον, στην αναφορά απάντων των κτιστών στον Κύριό τους [13].

Στοργική παρηγορία της φύσης μας

Η διαρκής -μητρική και διδακτική- παρουσία τής Παναγίας στην καθημερινότητά μας αποτελεί εγγύηση ισορροπίας σκέψης για την ορθόδοξη και ορθολογική αντιμετώπιση τής περιβάλλουσας όλους μας Κτίσης! Ο υμνωδός δεν παύει να θαυμάζει: «Ως υπέρτιμον στερέωμα Θεοτόκε, ο Ποιητής και Κτίστης σε, πηξάμενος ώσπερ, άστροις κατεκόσμησε, ταις θείαις ελλάμψεσιν, αις καταφαιδρύνεις τα πέρατα» [14]. Για να παραδεχθεί στην συνέχεια: «Γνωστή σου αληθώς, η χάρις αναδέδεικται, Πανάχραντε παραδόξως, ενεργούσα δυνάμεις, και τέρατα εν πάση τη γη» [15]. Ατενίζουμε λοιπόν το Πρόσωπό Της και παρηγορείται η φύση μας, καθώς δι’ αυτού βλέπουμε όσα μέσω Εκείνης συντελέσθηκαν για την σωτηρία του κόσμου μας, αποβλέποντας εντέλει στον «συνέχοντα πάντα γης τα πέρατα» [16] Υιό Της!

Κατακλείοντας τις ανωτέρω περιληπτικές σκέψεις μας, δανειζόμαστε τον εξόχως συνοπτικό για την περίπτωσή μας ποιητικό λόγο του Υμνογράφου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας μακαριστού Γερασίμου Μοναχού Μικραγιαννανίτου [17], από την «Ικετήριον προς τον φιλάνθρωπον Θεόν και Σωτήρα ημών Ιησούν Χριστόν ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΝ υπέρ του περιβάλλοντος ημάς στοιχείου και ευσταθείας πάσης της κτίσεως» [18], η οποία εποιήθη περί το 1989 [19], για να ψάλλεται κατ’ έτος την 1η Σεπτεμβρίου:

«Ο ποιητής της κτίσεως, εκ σου δι’ αγαθότητα, μορφήν λαμβάνει ανθρώπου, και κτίζεται υπέρ φύσιν, εκ των αγνών αιμάτων σου∙ ον αίτησαι δεόμεθα υπέρ ημών πανάχραντε, ως αυτού πάναγνος Μήτηρ, τυχείν ημάς σωτηρίας» [20].

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Από το Απολυτίκιο της Καταθέσεως της Εσθήτος της Θεοτόκου εν Βλαχέρναις και της Ζώνης Της «εν τω σεβασμίω αυτής οίκω, τω όντι εν τοις Χαλκοπρατείοις» (2 Ιουλίου και 31 Αυγούστου αντίστοιχα).

2. Από το Απολυτίκιο της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

3. Από την α΄ ωδή του Κανόνος (Όρθρος 31ης Αυγούστου).

4. Βλ. εφημερίδα Εκκλησιαστική Αλήθεια, 16.8-15.9.1989 και περιοδικό Εκκλησία 66 (1989) 646.

5. Βλ. σχετικά, α) Πρωτοπρεσβυτέρου Παναγιώτου Καποδίστρια, Κεφάλαια Θεολογίας του Περιβάλλοντος, εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2006 και β) Μητροπολίτου Ζακύνθου Χρυσοστόμου, «Εκκλησία και Περιβάλλον. Συμβολή του θεολογικού λόγου στη δημιουργία οικολογικής συνειδήσεως», Η Τακτική Σύγκλησις της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος (Αθήναι, 9-10 Οκτωβρίου 2007)• Εισηγήσεις και Ανακοινωθέντα, εκδ. Επικοινωνιακή και Μορφωτική Υπηρεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος - Κλάδος Εκδόσεων, Αθήναι 2008, σ. 53-66.

6. Α. Μαρά - Η. Τεμπέλη - Χρ. Τερέζη - Σ. Τριαντάρη, Θεολογία και φιλοσοφία στην εποχή των Πατέρων, εκδ. Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, Πάτρα 2008, τόμος 3, 149.

7. Από την Υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδος.

8. Από το Ν τού Ακαθίστου Ύμνου.

9. Πρβλ. Γεωργίου Μαντζαρίδη, «Η Παρθένος Μαρία Μητέρα της καινής κτίσεως», Πρακτικά Θεολογικού Συνεδρίου Εις τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, σ. 271-277.

10. Βλ. ανωτέρω.

11. Πρβλ. την ακόλουθη άποψη: «[…] Βέβαια, θα λέγαμε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα, στο χώρο του Χριστιανισμού, δεν είναι η ειδωλοποίηση της κτίσης, ο νατουραλισμός, ο οποίος δεν είναι εντελώς απών, αλλά και κατεξοχήν η απαξίωσή της, η περιθωριοποίησή της, η αφαίρεση του νοήματός της, που προκύπτει από τον φόβο της ειδωλοποίησής της. Με άλλα λόγια, ο σύγχρονος Χριστιανισμός, φοβούμενος τη λατρεία της κτίσης “παρά τον κτίσαντα”, φαίνεται να αρνείται στη φύση το αυτονόητο της πλάσης της, αρνείται, δηλαδή, την παραπεμπτικότητά της, τη δυνατότητά της να “αποδεικνύει” τον δημιουργό Θεό. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, παρουσιάζεται το φαινόμενο ο άνθρωπος της Ορθοδοξίας για λόγους συνέπειας σε απρόσωπες επιταγές και κανόνες, που ντύνονται τον μανδύα της ορθοδοξίας, να πολεμά αυτό, που βλέπει, να αρνείται την αποκάλυψη της αλήθειας, να μάχεται τη φύση, στοχεύοντας το υπέρ φύσιν. Μια τέτοια φύση, όμως, κενή νοήματος και λόγου υπάρξεωςμ δεν προκαλεί κανένα σεβασμό και καμιά ευλάβεια. Τα πάντα χάνονται μέσα στην ανθρωπολογική αποκλειστικότητα. […]» [Χρυσοστόμου Α. Σταμούλη, «Από την παθολογική συναισθηματικότητα στον οικολογικό ρεαλισμό της ευθύνης», Περιοδικό Ι. Μητροπόλεως Κύκκου και Τηλλυρίας Ενατενίσεις, 8 (Μάιος - Αύγουστος 2009) 46 εξ.

12. Βλ. σχετικά, Ανέστη Γ. Κεσελόπουλου, «Ορθοδοξία και Περιβάλλον. Natura Lapsa και Oeconomia Natura στην Ορθόδοξη Παράδοση», στον συλλογικό Τόμο Μ. Σ. Σκούρτου και Κ. Μ. Σοφούλη, Η Περιβαλλοντική Πολιτική στην Ελλάδα. Ανάλυση του Περιβαλλοντικού Προβλήματος από τη Σκοπιά των Κοινωνικών Επιστημών, εκδ. τυπωθήτω Γιώργος Δαρδανός, Αθήνα 2005, σ. 295.

13. Ό.π., σ. 316.

14. Από την δ΄ ωδή του Κανόνος (Όρθρος 31ης Αυγούστου).

15. Ό.π., από την ε΄ ωδή.

16. Από την Υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδος.

17. Περί αυτού βλ. επιλεκτικά, Αρχιμανδρίτου Γεωργίου Χ. Χρυσοστόμου, Ο Υμνογράφος Γεράσιμος Μοναχός Μικραγιαννανίτης και οι ακολουθίες του σε αγίους της Θεσσαλονίκης. Συμβολή στη μελέτη του βίου και του έργου του [διδακτορική διατριβή], εκδ. Οργανισμός Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, Θεσσαλονίκη 1997.

18. εκδ. Θεσσαλονίκη 1997.

19. Περιλαμβάνεται μεταξύ των σελίδων 232 και 256 του 43ου χειρόγραφου Κώδικα / Τόμου των απάντων του. Βλ. σχετικά Αρχιμανδρίτου Γεωργίου Χ. Χρυσοστόμου, Το έργον του Υμνογράφου Γερασίμου Μοναχού Μικραγιαννανίτου. Ευρετήρια, εκδ. Οργανισμός Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, Θεσσαλονίκη 1997, σ. 197.

20. Θεοτοκίο στο Εξαποστειλάριο του Όρθρου.

Πατριαρχικό Μήνυμα για την Εκκλησιαστική Ημέρα Περιβάλλοντος (1η Σεπτεμβρίου 2011)

2011-08-31T12:06:00.000+03:00

Η Χάρις του Θεού καταξιώνει ημάς σήμερον όπως εναρξώμεθα ενός εισέτι εκκλησιαστικού έτους, ενός εισέτι εορτολογικού κύκλου, εντός των ευλογημένων ευκαιριών του οποίου καλούμεθα να καταβάλωμεν αγώνα πνευματικόν διά να αξιοποιήσωμεν καλλίτερον την δοθείσαν ημίν δυνατότητα του γενέσθαι «καθ’ ομοίωσιν» Θεού, ώστε να καταστώμεν και ημείς άγιοι Αυτού.

Η σημερινή όμως ημέρα, η 1η Σεπτεμβρίου, η πρώτη του νέου εκκλησιαστικού έτους, είναι αφιερωμένη, πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, και εις την προσευχήν διά το φυσικόν περιβάλλον.

Η δε πρωτόβουλος αύτη απόφασις ουδόλως τυγχάνει άσχετος προς την ανωτέρω σημειολογίαν της σημερινής ημέρας, καθώς ο πνευματικός αγών ο οποίος επιφέρει την καλήν αλλοίωσιν του ανθρώπου συμβάλλει και εις την βελτίωσιν των σχέσεών του προς το περιβάλλον και εις την καλλιέργειαν της ευαισθησίας του ανθρώπου υπέρ της προστασίας και διαφυλάξεως αυτού.

Δοξολογούμεν, λοιπόν, σήμερον το άγιον όνομα του Θεού, διότι εχάρισεν εις την ανθρωπότητα και διατηρεί και συνέχει την φύσιν, ως το καταλληλότατον περιβάλλον διά την εν αυτώ υγιεινήν ανάπτυξιν του σώματος και του πνεύματος του ανθρώπου.

Ταυτοχρόνως δεν δυνάμεθα όμως να παρασιωπήσωμεν και το γεγονός, ότι ο άνθρωπος δεν τιμά πρεπόντως την δωρεάν ταύτην του Θεού και καταστρέφει το περιβάλλον, εκ πλεονεξίας ή εξ άλλων εγωϊστικών επιδιώξεων.

Το περιβάλλον ημών αποτελείται, ως γνωστόν, εκ του εδάφους, των υδάτων, του ηλίου, του αέρος αλλά και εκ της πανίδος και της χλωρίδος.

Ο άνθρωπος δύναται να εκμεταλλεύηται προς ίδιον όφελος την φύσιν μέχρις όμως ενός ορίου, ώστε να διασφαλίζηται η αειφορία, ήτοι η δυνατότης αναπαραγωγής των καταναλωθέντων ενεργειακών πόρων αλλά και των εμβίων, αλόγων, κτισμάτων.

Άλλωστε, η καλώς εννοουμένη εκμετάλλευσις της φύσεως αποτελεί και εντολήν του Θεού προς τον άνθρωπον, προ και μετά την πτώσιν αυτού.

Η υπέρβασις όμως του ορίου τούτου, ήτις δυστυχώς αποτελεί φαινόμενον των δύο τελευταίων αιώνων εις την ιστορίαν του ανθρωπίνου γένους, καταστρέφει την αρμονίαν των φυσικών συνισταμένων του περιβάλλοντος και οδηγεί εις τον κορεσμόν και την νέκρωσιν της δημιουργίας, αλλά και αυτού τούτου του ανθρώπου, ο οποίος δεν δύναται να επιβιώσῃ εντός απερρυθμισμένων εις βαθμόν μη αναστρέψιμον οικοσυστημάτων.

Αποτέλεσμα δε του φαινομένου τούτου είναι η εμφάνισις και εξάπλωσις ασθενειών προκαλουμένων υπό του, ανθρωπίνη ευθύνη, μολυσμού των διατροφικών αγαθών.

Εις τας ημέρας μας, ορθώς μεν τονίζεται η μεγάλη σημασία των δασών και εν γένει της χλωρίδος διά την αειφορίαν του γηΐνου οικοσυστήματος ως και την διασφάλισιν των υδατίνων πόρων, αλλά δεν πρέπει να υποτιμάται και η μεγάλη συμβολή των ζώων εις την εύρυθμον λειτουργίαν αυτού.

Τα ζώα ανέκαθεν υπήρξαν φίλοι του ανθρώπου και οι υπηρέται των ανθρωπίνων αναγκών καθώς παρείχον και παρέχουν εις αυτόν τροφήν, ένδυσιν, μεταφορικόν έργον αλλά και προστασίαν και συντροφικότητα.

Στενωτάτη είναι η σχέσις του ανθρώπου με τα ζώα, ως καταδεικνύεται εκ του γεγονότος ότι αυτά επλάσθησαν την ιδίαν ημέραν με αυτόν (Γεν. 1, 24-31) η και εκ της δοθείσης υπό του Θεού εντολής εις τον Νώε όπως διασώση έν ζεύγος εξ εκάστου είδους από τον επικείμενον κατακλυσμόν (Γεν. 6, 19).

Τυγχάνει χαρακτηριστικόν το γεγονός ότι ο Θεός επιδεικνύει ιδιαιτέραν μέριμναν διά την διάσωσιν του ζωϊκού βασιλείου.

Εις τους βίους των Αγίων αναφέρονται πολλαί διηγήσεις διά τας αρίστας σχέσεις μεταξύ Αγίων και αγρίων ζώων, τα οποία υπό άλλας συνθήκας δεν διατηρούν φιλικάς σχέσεις προς τον άνθρωπον. Βεβαίως αυτό δεν οφείλεται εις την κακήν φύσιν των, αλλά εις την αντίστασιν του ανθρώπου προς την Χάριν του Θεού και την συνεπακόλουθον συγκρουσιακήν σχέσιν αυτού μετά των στοιχείων και των αλόγων εμβίων όντων της φύσεως.

Άλλωστε, συνέπεια της διαταράξεως της σχέσεως των πρωτοπλάστων προς τον Δημιουργόν των και Θεόν ήτο και η διατάραξις των σχέσεων αυτών μετά του περιβάλλοντος: «επικατάρατος η γη εν τοις έργοις σου• εν λύπαις φάγη αυτήν πάσας τας ημέρας της ζωής σου• ακάνθας και τριβόλους ανατελεί σοι, και φάγη τον χόρτον του αγρού.

Εν ιδρώτι του προσώπου σου φάγη τον άρτον σου έως του αποστρέψαι σε εις την γην, εξ ής ελήφθης•» (Γεν. 3, 17-19) Η ειρήνευσις του ανθρώπου μετά του Θεού συνεπάγεται και την ειρήνευσιν αυτού μετά των στοιχείων της φύσεως.

Είναι φανερόν, κατόπιν τούτων, ότι η αγαθή σχέσις του ανθρώπου προς το περιβάλλον αναπτύσσεται όταν παραλλήλως αναπτύσσηται αγαθή σχέσις αυτού προς τον Θεόν.

Τυγχάνει γνωστή η αφήγησις του Συναξαριστού περί της εμπειρίας του Μεγάλου Αντωνίου, ο οποίος εις ηλικίαν ενενήκοντα ετών απεφάσισεν, καθοδηγηθείς υπό Αγγέλου Κυρίου, να πορευθή ενδότερον της ερήμου προς αναζήτησιν και άλλου αναχωρητού, του Οσίου Παύλου του Θηβαίου, ίνα λάβη παρ’ αυτού ωφέλειαν πνευματικήν.

Πορευθείς επί τριήμερον εις αναζήτησιν αυτού και ιχνηλατήσας σημεία θηρίων αγρίων συνήντησε λέοντα, ο οποίος υπεκλίθη ήρεμος έμπροσθέν του και ποιήσας μεταβολήν ωδήγησε τον Μέγαν Αντώνιον εις το σπήλαιον του Οσίου Παύλου, ένθα εύρεν αυτόν διακονούμενον υπό θηρίων.

Κόραξ εκόμιζεν αυτώ τον επιούσιον άρτον! Την ημέραν μάλιστα της επισκέψεως του Μεγάλου Αντωνίου εκόμισεν εις αυτόν διπλήν μερίδα μεριμνήσας και διά τον επισκέπτην αυτού! Οι Άγιοι ούτοι είχον αναπτύξει αγαθήν σχέσιν μετά του Θεού, διό και είχον φιλικάς σχέσεις προς πάντα τα ζώα της φύσεως.

Η δημιουργία αυτής της αγαθής σχέσεως προς τον Θεόν πρέπει να προτάσσηται ως το κύριον μέλημά μας, και υπηρέτης αυτής της προοπτικής πρέπει να είναι η αγαθή σχέσις μας προς το ζωϊκόν, το φυτικόν και το άψυχον περιβάλλον μας. Υπό την προοπτικήν αυτήν η ζωοφιλία δεν θα αποτελή στείραν κοινωνικήν εκδήλωσιν συμπαθείας προς τα προσφιλή μας ζώα, πολλάκις συνοδευομένην δυστυχώς και υπό αναλγησίας διά τον πάσχοντα συνάνθρωπον, την εικόνα του Θεού, αλλά θα είναι αποτέλεσμα της αγαθής σχέσεώς μας προς τον Δημιουργόν του παντός.

Είθε ο Δημιουργός του καλού λίαν σύμπαντος και του καλού λίαν γηΐνου οικοσυστήματος να εμπνεύσηι όλους ημάς να συμπεριφερώμεθα ευσπλάχνως προς άπαντα τα στοιχεία της φύσεως, με καρδίαν ελεήμονα υπέρ πάντων αυτών, ανθρώπων, ζώων και φυτών, ως και ο Αββάς Ισαάκ ο Σύρος λέγει, απαντών εις την ερώτησιν: «Τί εστι καρδία ελεήμων;». «Καρδία ελεήμων εστί, καύσις καρδίας υπέρ πάσης της κτίσεως, υπέρ των ανθρώπων, και των ορνέων, και των ζώων, και υπέρ παντός κτίσματος. Και εκ της μνήμης αυτών, και της θεωρίας αυτών ρέουσιν οι οφθαλμοί δάκρυα. Εκ της πολλής και σφοδράς ελεημοσύνης της συνεχούσης την καρδίαν, και εκ της πολλής καρτερίας σμικρύνεται η καρδία αυτού, και ου δύναται βαστάξαι, ή ακούσαι, ή ιδείν βλάβην τινά, ή λύπην μικράν εν τη κτίσει γενομένην» (Αββά Ισαάκ του Σύρου, Άπαντα τα ευρεθέντα σχετικά, Λόγος ΠΑ΄).

Διά της τοιαύτης ευσπλαχνίας ημών προς άπασαν την κτίσιν θα τιμήσωμεν το θεόσδοτον αξίωμα ημών ως αρχηγών της Κτίσεως, ενδιαφερομένων μετά πατρικής στοργής υπέρ πάντων των στοιχείων αυτής, τα οποία ούτω θα μάς υπακούουν αισθανόμενα την αγαθοεργόν διάθεσίν μας, και θα πειθαρχούν εις την επιτέλεσιν της φιλανθρώπου και υπηρετικής των αναγκών μας αποστολής των.

Φωτογραφία: Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος από τον Νίκο Μαγγίνα, Ίμβρος 2011 / Φως Φαναρίου

Ο Μητροπολίτης Ζακύνθου κατά των Νερώνων του νησιού

2011-08-27T11:55:00.000+03:00

Φωτογραφίες, χθες το απόγευμα: π. Π. Κ.

Ομιλώντας χθες ο Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Χρυσόστομος Β΄ προς το πυκνότατο εκκλησίασμα, κατά το πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο των "Μπασιμάτων" του Πολιούχου μας Αγίου Διονυσίου, έκανε ιδιαίτερη μνεία στην ορεινή περιοχή του νησιού, στα χωριά Κοιλιωμένος, Άγιος Λέων, Μονή Υπεραγάθου - Σιναϊτικό Μετόχιο, Πόρτο Ρόξα και Λιμνιώνα, που από προχθές έχουν παραδοθεί στη μανία της Φωτιάς.

Εξέφρασε την απέραντη θλίψη του για την ολοκληρωτική καταστροφή, που συντελείται στον πνεύμονα εκτεταμένου πρασίνου της περιοχής αυτής, μια θλίψη, η οποία σκιάζει την εορταστική διάθεση επί τη πανηγύρει του Αγίου Διονυσίου. Καταφέρθηκε κατά των σύγχρονων Νερώνων και κάλεσε όλους να συνεισφέρουν με τον τρόπο τους στην εμπέδωση οικολογικής συνείδησης και αγαστής συναρμογής όλων με το πολύπαθο φυσικό περιβάλλον μας.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εγκαινίασε το Οικολογικό Πάρκο των Αγίων Θεοδώρων στην Ίμβρο

2011-08-24T17:26:00.004+03:00

Ρεπορτάζ - φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας / Φως Φαναρίου Παναγιώτη Ανδριόπουλου

Χθες το απόγευμα στο χωριό του, στους Αγίους Θεοδώρους στην Ίμβρο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος εγκαινίασε το Οικολογικό Πάρκο των Αγίων Θεοδώρων.

Παρέστησαν ο Μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου Κύριλλος, ο Επίσκοπος Δορυλαίου Νίκανδρος, Άρχοντες της Μ.τ.Χ.Ε., με επικεφαλής τον Πρόεδρο των Οφφικιάλων Οδ. Σασαγιάννη, ο οποίος και μίλησε καταλλήλως, πολλοί Ίμβριοι και απόδημοι.

Μίλησε φυσικά και ο Πατριάρχης, γνωστός ανά την υφήλιο για την οικολογική του ευαισθησία και τη συμβολή του στην οικολογική αφύπνιση του πλανήτη.

Η συνέργεια της ύλης στη μεταμόρφωση της Κτίσης

2011-08-06T23:55:00.004+03:00

[Μικρό απόσπασμα Ομιλίας του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτη Καποδίστρια, κατά την ευλογία των Σταφυλιών, στην εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, 6 Αυγούστου 2011]

[...]

Στο όρος Θαβώρ ο Κύριος δεν απέκτησε φως από κάπου έξωθεν, αλλά έδειξε Φως αφ' Εαυτού Του, έστω και μιαν απειροελάχιστη -πλην υπέροχη- ακτίνα, από εκείνο το παντέλειο Φως, το οποίο διαθέτει! Έκτοτε ο άνθρωπος καλείται σε κάθε λατρευτική ευκαιρία να μεταμορφωθεί επί το θεοπρεπέστερον, δεδομένου ότι δεν παύει να είναι ζώον θεούμενον!

Η ύλη, η οποία τον περιβάλλει, δύναται να αναγγείλει και αυτή την ποίησιν των χειρών του Κτίσαντος και να συνεργήσει στον απώτερο στόχο της θείας οικονομίας για συσσωμάτωση των πάντων στην Αγάπη του Θεού.

Εν προκειμένω ευλογούμε τα σταφύλια, δηλαδή κάποιους εύχυμους από τους πολλούς και διάφορους καρπούς τής χοϊκότητας της Κτίσης, ώστε, στη συνέχεια, να συνεργήσουν στη μεταμορφωτική τέλεση του Μυστηρίου της μεταδόσεως Αίματος Χριστού στις ατροφικές φλέβες της διαχρονικής ανθρωπότητας. Δεν τιμάμε λατρευτικά -εννοείται- αυτό καθεαυτό το σταφύλι με τρόπο ειδωλολατρικό ή πανθεϊστικό, αλλά πίσω από αυτό οσμιζόμαστε την ποιητική / αγαπητική ψαύση του Δημιουργού επί αυτού του περιβαλλοντικού στοιχείου!

[...]".

Για τις αλλεπάλληλες πυρκαγιές της Ζακύνθου

2011-08-03T07:39:00.000+03:00

Δεν αλλάζει τίποτε, ως φαίνεται... Δεν φθάνει η κατακλυσμιαία διαφθορά της σύγχρονης Ζακύνθου, δεν φθάνει η έκπτωση σε όλα τα επίπεδα του κοινωνικού βίου, κάθε που λίγο φυσά -και αυτό το καλοκαίρι- κάποιοι ασυνείδητοι εγκληματίες ανάβουν πυρκαγιές στο όσο πράσινο μάς απέμεινε και όποιον πάρει η φλόγα... Οι ειδικοί μάλιστα επισημαίνουν ότι οι κατ' έτος πυρκαγιές της Ζακύνθου είναι πολύ-πολύ περισσότερες, αναλογικά, απ' όλων των άλλων περιοχών της Ελλάδας!!!...

Τι μεγάλο κακό είναι αυτό; Χθες το απόγευμα, μέχρι αργά το βράδυ και ίσως ακόμη, τώρα το πρωί, πολύ μεγάλη φωτιά μαινόταν στον Βραχιώνα (όπως μαρτυρά η ανωτέρω χθεσινή φωτό του Τάσου Ζαρκάδη), σε διαδοχή μιας άλλης προχθές στον Σκοπό και πάει λέοντας... Τα πάθη μας δεν έχουν τέλος...

"The Cove". Ένα ντοκιμαντέρ για τις σφαγές των δελφινιών στην πόλη Taiji της Ιαπωνίας, τιμημένο με Όσκαρ

2011-06-17T12:00:00.001+03:00

Πρόκειται για μιαν απίστευτη ιστορία μαζικής δολοφονίας δελφινιών, η οποία καταγράφεται σε ντοκιμαντέρ. O Έλληνας ομογενής και διάσημος φωτογράφος του National Geographic Louie Psihoyos σκηνοθετεί μια ιστορία εξόντωσης δελφινιών στην Ιαπωνία.

Η ταινία The Cove (Ο Όρμος) δομημένη σε 4 αφηγηματικές ενότητες, αναφέρει την κρυφή ιστορία εξόντωσης δελφινιών στην πόλη Taiji της Ιαπωνίας και την προώθησή τους (ως κρέας πλέον) σε όλο τον κόσμο.

Η προϊστορία της ταινίας εισάγει τον Ιρλανδό Richard O' Barry, τον εκπαιδευτή των δελφινιών στη διάσημη αμερικανική σειρά Flipper, το δελφίνι. Ο O' Barry πλέον είναι ακτιβιστής, και υπό συνεχή κίνδυνο σύλληψης. Η ομάδα του Louie Psihoyos τον προσεγγίζει και αρχικά αποφασίζουν να κάνουν ένα περιγραφικό ντοκιμαντέρ. Ωστόσο, η παντελής άρνηση των ιαπωνικών αρχών να συνεργαστούν μετατρέπει την ταινία σε θρίλερ.

Προετοιμασίες για την κρυφή επιχείρηση καταγραφής της σφαγής δελφινιών εναλλάσσονται με την πολιτική καταγραφή της στάσης της Ιαπωνίας στους διεθνείς οργανισμούς, και την αδυναμία των τελευταίων να επιβάλλουν μιαν απαγόρευση αυτής της πρακτικής.

Επίσης σημαντική η ημινόμιμη κατανάλωση κρέατος δελφινιών και η συσχέτισή της με τα υψηλά επίπεδα υδράργυρου στα δελφίνια. Αλλά το πιο δυνατό μέρος της ταινίας είναι το τελευταίο, που με τα πιο εξελιγμένα μέσα (μηχανές λήψης HD) καταγράφεται κρυφά η σφαγή, με το κόκκινο να κυριαρχεί στη θάλασσα.

To The Cove θα μπορούσε να είναι πιο συγκλονιστικό απ' ό,τι διαφημίζεται, και να περιέχει περισσότερες τέτοιες εικόνες, αλλά και περισσότερες αντιδράσεις ανυποψίαστων Γιαπωνέζων. Ωστόσο έχει αφηγηματική ροή θρίλερ, περιλαμβάνει περισσότερα θέματα απ' ό,τι η πραγματική σφαγή και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον -και την ευαισθητοποίηση.

Στοιχεία από το Cineman.gr

Ολόκληρη την ταινία μπορείτε να δείτε εδώ.

Ομαδικές σφαγές δελφινιών / Killing Dolphins

2011-06-16T08:46:00.001+03:00

Μπορεί να μην χωράνε στο μυαλό μας, οι εικόνες όμως είναι πολύ ομιλητικές και τραγικά ανατριχιαστικές: Τα συμφέροντα, αλλά και η αυτοεπιβεβαίωση της... ενηλικίωσης των νέων ανθρώπων έχουν πέσει τόσο χαμηλά στην υπανθρωπία, ώστε φτάνουν να σκοτώνουν ακόμη και τα δελφίνια τους.

Το οπτικοακουστικό υλικό της σημερινής δημοσίευσης κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και αφορά σε δύο περιοχές του πλανήτη μας, όπου οι ανελέητες σφαγές δελφινιών είναι -διαρκούντος του 21ου αιώνα- επιστήμη: Στα Νησιά Faroe της Δανίας και στην περιοχή Taiji της Ιαπωνίας.

Ανατριχιαστικό: Πώς προκύπτει το φουά γκρα / Foie Gras

2011-06-15T00:38:00.005+03:00

Πρόκειται -λένε οι ανίδεοι ή χοντρόπετσοι- για περιζήτητη λιχουδιά, πλην όμως αποτρόπαιη... Μιλάμε για το φουά γκρα (δηλαδή: λιπαρό συκώτι), το οποίο προκύπτει από το υπερτροφικό -με τεχνικά μέσα- συκώτι της πάπιας ή της χήνας. Τα κακόμοιρα πτηνά εξαναγκάζονται σε πολύ φαγητό δια μίας σωλήνας, ώστε να καταφέρουν το συκώτι να έρθει σε κατάσταση εκμεταλλεύσιμη... Στίγμα και αυτό του Πολιτισμού μας...

Στιγμές Ιουνίου στη φύση της Ζακύνθου

2011-06-13T22:23:00.000+03:00

Ο Γέρων Χαλκηδόνος Αθανάσιος για την βία κατά της φύσεως

2011-06-12T15:10:00.001+03:00

[Μικρό απόσπασμα από τον Λόγο του Γέροντος Μητροπολίτου Χαλκηδόνος κ. Αθανασίου, ο οποίος εκφωνήθηκε στις 11 Ιουνίου 2011, κατά τα Ονομαστήρια του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου]

(......)

Ὅσον ἀφορᾶ τὴν βίαν κατὰ τῆς φύσεως, αὕτη εἶναι γνωστὴ καὶ συνεχιζομένη παρὰ τὰς ὀλεθρίας καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας συνεπείας διὰ τὴν ἀνθρωπότητα, παρὰ τὰ ἔπεα πτερόεντα, τὰ διαγγέλματα, τὰς μελέτας, τὰ συγγράμματα, τὰ συνέδρια κ.τ.τ. Αὕτη δὲ ἀναφέρεται οὐχὶ μόνον εἰς τὴν γῆν καθ’ ἑαυτήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν χλωρίδα, τὴν πανίδα καὶ τὸν ἐνάλιον κόσμον αὐτῆς. Ὡς παράδειγμα θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναφερθεῖ ἐνταῦθα ὁ γαλλικὸς κῆπος τοῦ 16ου αἰῶνος καὶ ὁ ἀγγλικὸς καὶ γερμανικὸς τοῦ 18ου. Βλέπομεν ὡσαύτως σήμερον νὰ "κουρεύωνται" κωνοφόρα δένδρα, οὕτως ὥστε νὰ ἐμφανίζωνται ἑλικόμορφα, οἰωνεὶ "ἐκλιπαροῦντα" τὴν ἐπιστροφήν των εἰς τὴν πρωταρχικήν των ὄψιν. Ἀλλὰ καὶ τί νὰ εἴπη τις διὰ τὸ μαρτύριον τῶν συμπαθῶν πουλερικῶν εἰς τὰς συγχρόνους πτηνοτροφικὰς μονάδας καὶ τὸν βάσανον τῶν ἀκάκων μηρυκαστικῶν εἰς τὰς ἀναλόγους τοιαῦτας, ὅπου ἐπιχειρεῖται ἡ μετατροπή των ἀπὸ φυτοφάγα εἰς σαρκοβόρα; μὲ τὰς γνωστὰς συνεπείας, καθὼς καὶ τὰ λοιπὰ "ἐπιτεύγματα" τῆς βιογενετικῆς, βιοτεχνολογίας καὶ τῆς ἐπιστημονικῆς ἐξελίξεως γενικότερον.

(......)

Εικόνες φυσικής ζωής στα καλοκαιρινά Στροφάδια

2011-06-10T09:26:00.001+03:00

Για τις φωτογραφίες μερίμνησε ο π. Σεραφείμ Κονίδης.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος στο φυσικό περιβάλλον της Ίμβρου, του γενέθλιου νησιού του

2011-06-09T12:00:00.000+03:00

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος κάθε χρόνο τέτοιον καιρό επιστρέφει στις προπατορικές ρίζες του, στο γενέθλιο νησί της Ίμβρου. Εκεί, σε άμεση επαφή με το φυσικό περιβάλλον τού τόπου του και δικαιώνοντας για πολλοστή φορά τον τίτλο του "Πράσινου Πατριάρχη", αντλεί από τη Γη του δύναμη για τα περαιτέρω της πατριαρχείας του. Κάνει αναβάσεις στους λόφους, αναζητά έρημα εκκλησάκια, όπου προσκυνάει, ανάβει κεράκια, προσεύχεται αναθυμούμενος τα περασμένα, κόβει καρπούς από τα οπωροφόρα των αυλών, μεταλαμβάνοντας των χυμών τους, ταΐζει κατσικάκια, κουνέλια ή κοτόπουλα και, τέλος, τελεί τρισάγια στους Νεκρούς, οι οποίοι πλέον έχουν φυτευθεί τα σώματά τους στη "γην, εξ ής ελήφθησαν"!

Τι καλύτερο από αυτή τη συναναστροφή με το Χώμα, τη Χλωρίδα, την Πανίδα του τόπου σου! Μακάρι ο καθείς μας έτσι να συμπεριφερόταν στην καθημερινότητά του! Σεβόμενοι τα Αμελητέα της Κτίσης, μπορούμε άνετα να μεριμνήσουμε για τις αναγκαιότητες των Σπουδαίων της ύπαρξης και του Κόσμου μας!

Την ευκαιρία γι' αυτές τις σύντομες σκέψεις μάς έδωσαν οι ολόφρεσκες φωτογραφίες του Νίκου Μαγγίνα (φωτογράφου των πατριαρχικών δραστηριοτήτων) δια του πάντα ενημερωμένου ιστότοπου Φως Φαναρίου.

π. Π. Κ.

2ο Διεθνές Συνέδριο για την Οικολογική Θεολογία και την Περιβαλλοντική Ηθική στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης

2011-06-07T21:26:00.000+03:00

Το Ινστιτούτο Θεολογίας και Οικολογίας της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης διοργάνωσε το δεύτερο διεθνές διεπιστημονικό συνέδριο με θέμα «Οικολογική Θεολογία και Περιβαλλοντική Ηθική» στις εγκαταστάσεις του Ιδρύματος από 1 έως 5 Ιουνίου 2011. Στο συνέδριο αυτό, το οποίο τελούσε υπό την αιγίδα της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, συνέπραξαν το πανευρωπαϊκό δίκτυο Planta Europa, το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, ο Δήμος Πλατανιά, η Μονή Χρυσοπηγής, καθώς και οικολογικοί οργανισμοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Επίσης, συμμετείχαν επιφανείς εκπρόσωποι χριστιανικών Εκκλησιών, άλλων θρησκειών (Ισλάμ, Βουδισμός), περιβαλλοντικών οργανισμών και ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων από όλο τον κόσμο (Αυστρία, Γερμανία, Ελβετία, ΗΠΑ, Καναδάς, Νέα Ζηλανδία, Νότια Αφρική, Ρωσία, κ.ά.).

Το συνέδριο συνέπεσε με τους εορτασμούς για την Παγκόσμια Ημέρα του Περιβάλλοντος. Σημειώνεται ότι είναι η τρίτη διεθνής διοργάνωση για θέματα οικολογίας (μετά από το ομόθεμο συνέδριο του 2008 και εκείνο για τη «Διατήρηση και Ορθή χρήση της Βιοποικιλότητας» του 2010-τα πρακτικά τους έχουν εκδοθεί και δύναται κανείς να τα προμηθευτεί από την Ορθόδοξο Ακαδημία) που πραγματοποιείται από το Ινστιτούτο Θεολογίας και Οικολογίας της ΟΑΚ, για το οποίο είναι υπεύθυνος ο Δρ. Λουκάς Ανδριανός.

Στο μήνυμά του, το οποίο ανέγνωσε κατά την τελετή έναρξης ο Μητροπολίτης Κισάμου και Σελίνου, Πρόεδρος της ΟΑΚ και εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου στο συνέδριο, ο Παναγιώτατος συνεχάρη τους οργανωτές και τους συμμετέχοντες και εξέφρασε «τήν εὐχήν ὅπως τό ἀρχόμενον Συνέδριον ἀποτελέσῃ ἀφορμήν καρποφόρου ἀνταλλαγῆς ἀπόψεων ὑπό τῶν συμμετεχόντων εἰς αὐτό φορέων καί συντελέσῃ εἰς ἔτι περισσοτέραν εὐαισθητοποίησιν τῆς συγχρόνου κοινωνίας διά τήν προστασίαν τοῦ περιβάλλοντος, τήν στροφήν εἰς βίον ἁπλούστερον καί λιτότερον καί τήν μείωσιν τῆς ἀλογίστου χρήσεως τῶν περιβαλλοντικῶν πηγῶν ἐνεργείας».

Ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Δρ. Κωνσταντίνος Κενανίδης, τόσο στο χαιρετισμό του, όσο και στην εισήγησή του στο συνέδριο, ανέπτυξε τους άξονες της οικολογικής θεολογίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας, κατέδειξε τις ηθικές της συνέπειες και εξέθεσε δια μακρόν τις οικολογικές πρωτοβουλίες του Οικουμενικού Πατριάρχου, ο οποίος εξ αιτίας της περιβαλλοντικής του ευαισθησίας αποκαλείται και «Πράσινος Πατριάρχης» από τα διεθνή ΜΜΕ.

Ο υπεύθυνος του Ινστιτούτου Θεολογίας και Οικολογίας της ΟΑΚ Δρ. Λουκάς Ανδριανός εισήγαγε τους συμμετέχοντες στην προβληματική του συνεδρίου, ανέλυσε τη στοχοθεσία του και τόνισε επιτακτικά την αναγκαιότητα της προστασίας του περιβάλλοντος και της διατήρησης της βιοποικιλότητας.

Το πυκνό πρόγραμμα προέβλεπε 13 κύριες ομιλίες, 53 σύντομες εισηγήσεις, 5 παρουσιάσεις πόστερ, συζητήσεις και ποικίλες άλλες δράσεις.

Οι εισηγήσεις εκφωνήθηκαν στην αγγλικὴ γλώσσα και κάλυψαν τα ακόλουθα γνωστικά πεδία:

• Θεολογικές και θρησκειολογικές προσεγγίσεις του οικολογικού προβλήματος

• Κλιματική αλλαγή και δικαιοσύνη

• Βιοποικιλότητα

• Ύδατα, ωκεανοί και ενέργεια

• Προσεγγίσεις από την οπτική της κοσμολογίας, της εξέλιξης και των επιστημών της ζωής και της γης

• Παγκόσμιοι οικολογικοί κίνδυνοι, βιώσιμη ανάπτυξη- περιπτωσιολογικές μελέτες.

Κατά τις εργασίες του συνεδρίου αναδείχθηκαν οι ηθικοπνευματικές ρίζες της παγκόσμιας οικολογικής κρίσης (απληστία, κ.λπ.) και το μέγεθος της ευθύνης του ανθρώπου γι’ αυτήν. Διαπιστώθηκε η αναγκαιότητα συνεργασίας της θεολογίας, της φιλοσοφίας, των επιστημών και των τεχνών για την υπέρβασή της και υπογραμμίστηκε η σκοπιμότητα της ενίσχυσης του διαθρησκειακού και διεπιστημονικού διαλόγου για ζητήματα οικολογίας, αλλά και η σημασία της ευαισθητοποίησης της νεολαίας, η συμβολή της οποίας τυγχάνει περισσότερο από απαραίτητη για την επίλυση της περιβαλλοντικής κρίσης.

Μετά τη λήξη των εργασιών του συνεδρίου, οι συμμετέχοντες φύτεψαν κρητικά φυτά στον νέο βοτανικό κήπο του Μουσείου Κρητικών Βοτάνων της ΟΑΚ.

Τις ίδιες ημέρες λειτουργούσε έκθεση Βιβλίου και Έργων Τέχνης με οικολογική θεματική, η οποία φιλοξενήθηκε στο Μουσείο Κρητικών Βοτάνων της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης υπό την επιμέλεια των κ. Julia Jones και Rosemary John της οργάνωσης Flowers of Crete.

Γιορτή οικολογικής ευαισθητοποίησης στο Μπανάτο Ζακύνθου για την Ημέρα Περιβάλλοντος 2011

2011-06-05T20:44:00.003+03:00

Σήμερα το πρωί, στον ναό της Φανερωμένης Μπανάτου, αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, έγινε εκτενής αναφορά στο πολύπαθο Φυσικό Περιβάλλον μας, με την ευκαιρία της 5ης Ιουνίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος.

Κατ' αρχήν ο Εφημέριος π. Παναγιώτης Καποδίστριας ομίλησε επίκαιρα, με θέμα "Καλλιεργώντας την Ηθική του Περιβάλλοντος στην καθημερινότητά μας", προκαλώντας σε οικολογική ευαισθητοποίηση τους εκκλησιαζόμενους και ύστερα εψάλη ειδική Ακολουθία, η οποία έχει συντεθεί παλαιότερα από τον ίδιο.

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΠΙ ΤΗι ΗΜΕΡΑι ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

2011-06-05T09:17:00.004+03:00

ποίημα Πρωτοπρεσβυτέρου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου

ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Ν. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ*

ἀναπεμπομένη τῇ 1ῃ Σεπτεμβρίου καί 5ῃ Ἰουνίου

Ὁ Διάκονος:

Εὐλόγησον Δέσποτα.

Ὁ Ἀρχιερεύς:

Εὐλογητός ὁ Θεός ἡμῶν, πάντοτε νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ὁ Χορός:

Ἀμήν.

Καί τά τροπάρια˙

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α΄. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.

Τῆς κτίσεως τό θαῦμα βεβηλώσας ἀφρόνως,

νῦν περιπατῶν ἐν κινδύνῳ ἡσυχίαν οὐχ εὗρον,

ἡ φύσις ὀδυνᾶται γοερῶς, κἀγώ τήν ἀστοχίαν θεωρῶ.

Διά τοῦτο εἰς μετάνοιαν ἐλθών κραυγάζω σοι Θεέ μου˙

Δόξα σοῖς μεγαλείοις Πλαστουργέ,

αἶνος τῷ σῷ θελήματι,

ὕμνος τῷ πάντων ποιητῇ καί ζωήν παρέχοντι.

Δόξα. Καί νῦν. Θεοτοκίον.

Τοῦ Γαβριήλ φθεγξαμένου…

Ὁ Διάκονος:

Ἐλέησον ἡμᾶς, ὁ Θεός, κατά τό μέγα ἔλεός σου, δεόμεθά σου ἐπάκουσον καί ἐλέησον.

Ὁ Χορός (ἑκάστην δέησιν):

Κύριε ἐλέησον (τρίς).

Ὁ Διάκονος:

Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τῶν εὐσεβῶν καί ὀρθοδόξων Χριστιανῶν.

Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν Χρυσοστόμου καί πάσης τῆς ἐν Χριστῷ ἡμῶν ἀδελφότητος.

Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ ἐλέους, ζωῆς, εἰρήνης, ὑγείας, ἐπισκέψεως, διαφυλάξεως καί ἐνισχύσεως πάντων τῶν ὑπέρ τῆς προστασίας τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος ἀνυστάκτως κοπιώντων καί ἀνιδιοτελῶς ἐργαζομένων πολιτῶν, κινημάτων καί ὀργανώσεων καί ὑπέρ τοῦ Κύριον καί Δημιουργόν ἡμῶν ἐπί πλέον εὐλογηθῆναι ἐν πᾶσι.

Ἔτι δεόμεθα καί ὑπέρ τοῦ εἰσακοῦσαι Κύριον τόν Θεόν ἡμῶν φωνῆς τῆς δεήσεως ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν, καί ἐλεῆσαι ἡμᾶς.

Ὁ Ἀρχιερεύς:

Ἐπάκουσον ἡμῶν, ὁ Θεός, ὁ Σωτήρ ἡμῶν, ἡ ἐλπίς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς καί τῶν ἐν θαλάσσαις καί ἀέρι μακράν˙καί ἵλεως, ἵλεως γενοῦ ἡμῖν, Δέσποτα, ἐπί ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν, καί ἐλέησον ἡμᾶς.

Ἐλεήμων καί φιλάνθρωπος Θεός ὑπάρχεις, καί σοί τήν δόξαν ἀναπέμπομεν, τῷ Πατρί, καί τῷ Υἱῷ καί τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ὁ Χορός:

Ἀμήν.

Ὁ Ἀρχιερεύς:

Εἰρήνη πᾶσι.

Ὁ Χορός:

Καί τῷ πνεύματί σου.

Ὁ Διάκονος:

Τάς κεφαλάς ἡμῶν ἐν Κυρίῳ κλίνωμεν.

Ὁ Χορός:

Σοί Κύριε.

Ὁ Ἀρχιερεύς εἰς ἐπήκοον πάντων ἀναγιγνώσκει τήν Ἱκετήριον ταύτην Εὐχήν:

Δέσποτα τῆς ζωῆς ἡμῶν καί Παροχεῦ ὑπέροχε πάντων τῶν ὄντων καί τῶν μή ἱστορηθέντων εἰσέτι πραγμάτων τοῦ Κόσμου, Σοῦ δεόμεθα κλίνοντες πάλιν καί πολλάκις ἐνώπιόν Σου νοῦν καί γόνυ μετανοίας, στρέψον ἐπί τήν ἀνθρωπίνην ἡμῶν ἀσθένειαν ὄμμα στοργικόν ἐπιεικείας, ἐν ὄψει ἡμερῶν χαλεπῶν ἐπερχομένων, ἐκείνων τῶν ἐσχάτων. Τά ἔργα τοῦ Λόγου καί τῶν χειρῶν Σου οὐδόλως ἐσεβάσθημεν ἀλλ’ ἀσελγήσαντες ἐπ’ αὐτῶν ἐμιάναμεν, τήν ὡραίαν χλωρίδα καί πανίδα βαναύσως ἐσκυλεύσαμεν, πολέμους ἡτοιμάσαμεν ἀνηλεεῖς καί καταστροφάς μή ἀναστρεψίμους ἐπεφέραμεν, πρόξενοι πνευματικοῦ τε καί βιολογικοῦ θανάτου καταστάντες ἐν τῷ ὀνόματί Σου συχνάκις, τάς ἐντολάς Σου περί καλῆς διαχειρίσεως τοῦ περιβάλλοντος Κόσμου ἀνερυθριάστως καταφρονήσαντες.

Ὑποχείρια τῆς ἡμετέρας παρανοίας γεγονότες, ἐν γῇ θρηνούσῃ καί ἀφιλοξένῳ περιπατοῦμεν ἐπικινδύνως μή ἔχοντες τόπον κρυβῆναι καί παῤῥησίαν ἐνώπιόν Σου, ἀλλ’ ὡς πρός πατέρα προσφεύγομεν νῦν οἱ ἀνάξιοι καί ἄσωτοι, εἰς τό ἔλεος ἐκείνου ἐλπίζοντες καί τήν εὐσπλαχνίαν ἐκείνου ἐκλιπαροῦντες. Ἐλθέ οὖν, σπεῦσον, κατάβηθι, συγχώρησον καί διάσωσον ἡμᾶς τούς τρισαθλίους παντελεῆμον Πάτερ, ἐνισχύων τῇ σῇ ἀνεκφράστῳ σοφίᾳ τάς σκέψεις πάντων τῶν καλῶς οἰκολογούντων καί ἀνιδιοτελῶς ἀγωνιζομένων πολιτῶν, κινημάτων καί ὀργανώσεων, ἐκπαιδευτικῶν καί μαθητευομένων ὑπέρ διαρκοῦς προστασίας τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος, ἐπιστροφῆς δέ εἰς τήν ἀρχαίαν ὁροθεσίαν καί ὁλοκληρίαν, ἥν πρό τοῦ βιασθῆναι εἶχεν.

Σύ γάρ ὑπάρχεις βοηθός καί σκεπαστής τοῦ παντός Κόσμου καί σοί τήν ἱκετήριον ταύτην εὐχήν ἀναμέλπομεν, μεσιτείαις καί οἰκτιρμοῖς τῆς Ὑπεραγάθου Θεοτόκου, τοῦ ἁγίου Προστάτου τῆς Ζακύνθου Διονυσίου, τῶν ἁγίων ἐνδόξων Νεομαρτύρων Θεοφίλου καί Στροφαδιτῶν Πατέρων καί πάντων τῶν Ἁγίων.

Δι’ εὐχῶν τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ὁ Θεός, ἐλέησον καί σῶσον ἡμᾶς.

Ὁ Χορός: Ἀμήν.

-------

* Ἡ Ἀκολουθία αὐτή ποιήθηκε ἀπό τόν π. Παναγιώτη Καποδίστρια, κατόπιν σχετικῆς ἀνάθεσης τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ζακύνθου κ. Χρυσοστόμου, γιά νά ψάλλεται κάθε χρόνο στίς 5 Ἰουνίου, κατά τή λειτουργική σύναξη τοῦ Ἀνώτερου Τεχνολογικοῦ Ἱδρύματος Ἰονίων Νήσων (Παραρτήματος Ζακύνθου - Τμήματος Οἰκολογίας και Περιβάλλοντος) στά ὅρια τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ζακύνθου. Ἐννοεῖται, ὅτι ἡ Ἀκολουθία δύναται νά ψαλεῖ καί κατά τήν ἐκκλησιαστική Ἡμέρα Περιβάλλοντος, τήν 1^η Σεπτεμβρίου καί σέ κάθε ἄλλη περίπτωση κριθεῖ ἀναγκαία.

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2011

2011-06-03T20:33:00.000+03:00

Η ετήσια Παγκόσμιος Ημέρα Περιβάλλοντος αποσκοπεί ασφαλώς στην συνειδητοποίηση της ευθύνης του ανθρώπου έναντι της εν προσοχή και σοφία διαχειρίσεως του φυσικού Περιβάλλοντος, το οποίον του ανέθεσε ο Δημιουργός «εργάζεσθε και φυλάσσειν». Όλοι οι κάτοικοι του Πλανήτου μας καλούνται να συμβάλουν στην κοινή και απαραίτητη αυτή προσπάθεια. Πολύ όμως, περισσότεροι, όσοι πιστεύουν στον Δημιουργό του Παντός, τον Θεό, ο Οποίος εγκατέστησε τους ανθρώπους επί της γης ως «ενοίκους» και «οικονόμους» και όχι ως καταστροφείς και αφανιστές των έργων Του.

Εξ άλλου, η Εκκλησία αισθάνεται την ανάγκη να κρίνει την αλόγιστη χρήση και σπατάλη των υλικών και φυσικών αγαθών, που χαρακτηρίζει τους σύγχρονους ανθρώπους. Ήδη, η οικονομική κρίση που δοκιμάζει η ανθρωπότητα ολόκληρη είναι ένα τίμημα, το οποίο καταβάλλει ως συνέπεια της άφρονης και ασύνετης διαχείρισης του φυσικού πλούτου και των πηγών ενέργειας του Πλανήτου μας.

Το μήνυμα, επομένως, της Εκκλησίας για Μετάνοια, στην εποχή μας, αποκτά και οικολογική σημασία. Οι σύγχρονοι άνθρωποι καλούνται να αλλάξουν τρόπο διαχειρίσεως και χρήσης των υλικών αγαθών του Πλανήτου. Η «οικολογική» αυτή Μετάνοια είναι ασφαλώς συνέπεια της ολικής μεταστροφής των ανθρώπων στον τρόπο της ζωής τους, που κηρύττει η Εκκλησία.

Πέρα τούτων, η Παγκόσμιος Ημέρα Περιβάλλοντος δεν έχει μόνον οικολογικό χαρακτήρα και περιεχόμενο. Είναι και μία διακεκριμένη Ημέρα ευγνωμοσύνης προς τον Θεό και Δημιουργό του Παντός κόσμου, για τα φυσικά και υλικά αγαθά, τα οποία χαρίζει στην εποχή μας. Ουδέποτε άλλη εποχή είχε τόσο μεγάλες και πλούσιες δωρεές όσες απολαμβάνουν σήμερα οι άνθρωποι. Η Ημέρα του Περιβάλλοντος, ας είναι, λοιπόν, και ημέρα Παγκόσμιας ευγνωμοσύνης των ανθρώπων προς τον Θεό για το ότι διατηρεί τη ζωή στον Πλανήτη μας, παρά τις αντίθετες ενέργειες πολλών.

Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού Ιγνάτιος: "Το περιβάλλον υπήρξε πάντοτε για την Ορθόδοξη παράδοσή μας παράγοντας επιβίωσης, αλλά και πνευματικής προκοπής"

2011-05-25T22:28:00.002+03:00

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ
ΤΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Τετάρτη, 25 Μαϊου, 2011

Κύριε Πρύτανη,

Κύριε Κοσμήτορα,

Κύριε Δήμαρχε,

Εκδηλώσεις σαν τη σημερινή, δεν μπορεί παρά να γεμίζουν με πολλή χαρά, όχι μόνον τους παρισταμένους, αλλά και όλους τους συμπολίτες μας. Δεν πρόκειται μόνον για το γεγονός μιας δενδροφύτευσης. Ούτε για την προσθήκη 25 στρεμμάτων πρασίνου στην πόλη μας - στην προνομιούχο και προικισμένη από τόσες φυσικές ομορφιές πόλη μας - Η πρωτοβουλία αυτή, μαζί με τη χαρά, φέρνει και ελπίδα για μια αλλαγή στάσης όλων μας απέναντι στη Φύση, αυτό το θαύμα της δημιουργίας, που μας χαρίστηκε ως δώρο πολύτιμο και που το καταντήσαμε εργαλείο απληστίας και λαφυραγωγίας.

Δυστυχώς, εμείς οι άνθρωποι, είμαστε όντα που μαθαίνουν μόνον μέσα από τα παθήματα. Σπάνια εκτιμούμε όσα έχουμε και πολύ σπανιότερα τα φροντίζουμε, ώστε να μην τα στερηθούμε. Αυτό συνέβη και με το περιβάλλον. Έπρεπε ο αέρας να γεμίσει δηλητήριο, έπρεπε η θάλασσα να μεταμορφωθεί σε μια νεκρή υδάτινη μάζα, έπρεπε οι πόλεις μας να αποψιλωθούν από κάθε... περιττή ελεύθερη και δεντροφυτεμένη έκταση, πριν συνειδητοποιήσουμε τις επιπτώσεις της αδιαφορίας μας και της κακοποίησης των πηγών της ζωής που μας θρέφουν και μας συντηρούν.

Ακόμη όμως και τώρα, τα επιχειρήματα για την προστασία του περιβάλλοντος δεν φαίνεται να πείθουν, ούτε τον απλό άνθρωπο, ούτε και τα περίφημα κέντρα λήψης αποφάσεων. Ίσως διότι δεν αρκεί από μόνη της η επίκληση της ομορφιάς της Φύσης, ή ακόμη και των θανάσιμων κινδύνων της υγείας μας. Ο περιορισμός αυτός νομίζω πως στερεί από την συζήτηση βαθύτερες παραμέτρους και διαστάσεις. Πιο βαθιές, πιο ουσιαστικές, πιο - επιτρέψτε μου - πνευματικές απαντήσεις περιμένει ο σύγχρονος άνθρωπος για να απεγκλωβιστεί από την αδιαφορία του και να ενταχθεί σε συλλογικές δράσεις. Ας μην ξεχνάμε πως για αιώνες, η Φύση απετέλεσε για τον άνθρωπο, όχι μόνον δεξαμενή τροφής, όχι μόνον πηγή κάλλους, αλλά και σχολείο μύησης στα μυστικά της ζωής. Αυτή δίδαξε στον άνθρωπο την έννοια του κύκλου της ζωής, της επίπονης φροντίδας και της υπομονής πριν την καρποφορία, την αλληλεξάρτηση των όντων, την ιδέα της αλυσίδας της ζωής, που ένας κρίκος της αν σπάσει, κόβεται ολόκληρη. Πάνω απ΄ όλα όμως, η Φύση δίδαξε στον άνθρωπο την ευγνωμοσύνη για το δώρο της Δημιουργίας που δέχτηκε και το δέος μπροστά στην αδυναμία του να κατασκευάσει κάτι, που έστω και να πλησιάζει την ομορφιά και του πιο περιφρονημένου αγριολούλουδου. Με άλλα λόγια, η επαφή με τη Φύση διαμόρφωνε πάντα ανθρώπους με επίγνωση των ορίων τους, ταπείνωση, αγωνιστικότητα, υπομονή και αισιοδοξία. Και αυτά τα χαρακτηριστικά διαπότιζαν και όλο το φάσμα της ζωής και των σχέσεών τους.

Εκτός από σχολείο, η Φύση υπήρξε πάντα και ανάχωμα στα έμφυτα -για την Εκκλησία μας παρά φύσιν- πάθη του ανθρώπου: την αλαζονεία, την βιασύνη, την αρπαγή, τον ατομισμό και κυρίως το πάθος της απληστίας. Επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω έντονα την λέξη «απληστία», καθώς περιφέρεται πλέον στα χείλη, όχι θεολόγων, φιλοσόφων ή ψυχολόγων, αλλά τεχνοκρατών και οικονομολόγων. Αυτοί είναι που την εντοπίζουν στη ρίζα των σημερινών αδιεξόδων. Φαίνεται πως η κρίση που ζούμε, πέρα από τα δεινά της, μας προσφέρει και κάποιες έμμεσες ευεργεσίες, όπως την υπενθύμιση πως οι οικονομικοί δείκτες καταρρέουν, όταν πρώτα έχουν ανατραπεί νόμοι ηθικοί και πνευματικοί, νόμοι αρχέγονοι και σύμφυτοι με την ανθρώπινη φύση.

Ρίξτε μια μάτια στην κοινωνία μας και θα διαπιστώσετε πως υφίσταται τις συνέπειες της παραβίασης των πολύτιμων διδαγμάτων της Φύσης που προανέφερα. Άνθρωποι που αντί για κύκλους της ζωής βλέπουν μόνον μία ευθύγραμμη πορεία προς μία διαρκώς αυξανόμενη κερδοφορία, άνθρωποι εθισμένοι στην ευκολία, χωρίς δυνάμεις και αντοχές, άνθρωποι ανυπόμονοι για δωρεάν ηδονή κάθε είδους, χωρίς κόπο, χωρίς υπομονή, χωρίς προοπτική. Άνθρωποι ανυποψίαστοι για την πολύτιμη αξία της σχέσης και της συνύπαρξης, ανίκανοι να προσφέρουν συλλογικά οράματα και συνοδοιπορίες. Τέλος, άνθρωποι βαθειά αγνώμονες, που γνωρίζουν μόνον δικαιώματα, με συνέπεια να πορεύονται διαρκώς ανικανοποίητοι, βυθισμένοι στη μελαγχολία και τη μεμψιμοιρία.

Μέσα σε λιγότερο από 200 χρόνια, για λόγους ιστορικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς, οι άνθρωποι βρέθηκαν να στοιβάζονται ανάμεσα σε άκαμπτες οικοδομές, με ίδια χρώματα χειμώνα-καλοκαίρι, αποκομμένοι από τις ίδιες τις ρίζες της ύπαρξής τους. Το γράσο των μηχανών άρχισε σταδιακά να μουντζουρώνει και τις ψυχές τους, καθώς μεταβλήθηκαν ξαφνικά σε απρόσωπες μονάδες παραγωγής. Συναισθήματα και ανθρώπινες ανάγκες απεδείχθησαν ανυπεράσπιστα μπροστά στη σκληρότητα των μετάλλων. Ο άνθρωπος στένεψε και πρόοδος ονομάστηκε η εξέλιξη ενός μικρού μόνον τμήματος της ζωής του.

Αυτήν ακριβώς την αλλοτρίωση, αυτόν ακριβώς τον ακρωτηριασμό επεσήμανε από την αρχή της διαδρομής της και η Εκκλησία του Χριστού. Ποτέ δεν εμπόδισε την πρόοδο. Ούτε θέλησε, ούτε και θα μπορούσε. Αγωνίστηκε όμως για δύο πράγματα: Πρώτα, να θυμίζει διαρκώς την ποικιλία των αναγκών του ανθρώπου και την ανεπάρκεια της ύλης να καλύψει όλο το φάσμα αυτών των αναγκών. (Θυμάστε; «Ουκ επ΄ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος»). Και το δεύτερο, να διατηρεί την ισορροπία ανάμεσα στο «εργάζεσθαι» και το «φυλάττειν» των πρωτοπλάστων.

Η Εκκλησία αντιμετώπισε πάντα τη Φύση ως το πεδίο δράσης του ανθρώπου. Σ΄ αυτήν βλέπει πάντα έναν καθρέφτη της ανθρώπινης ψυχής. Το περιβάλλον σφραγίζεται διαρκώς από την ποιότητά της, αλλά και αυτό με τη σειρά του επιδρά καίρια στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση. Γι αυτό και στην πίστη μας είναι διαρκής η προσπάθεια γεφύρωσης των ορατών με τα αόρατα. Από την αρχιτεκτονική του χώρου του ναού μέχρι τον περιβάλλοντα χώρο του κάθε μοναστηριού, ο καθένας μπορεί να διαπιστώσει, όχι μόνο τον σεβασμό της ορθόδοξης παράδοσης προς το τοπίο, αλλά και το ενδιαφέρον της να το ημερέψει και να το ομορφύνει, μεταβάλλοντάς το σε μέσον γαλήνης και κατάνυξης. Τον γέροντα Ιάκωβο Τσαλίκη, τον έβλεπαν πολλές φορές να περπατάει στις πλαγιές γύρω από το μοναστήρι του στη Εύβοια και να ρίχνει σπόρους, λέγοντας πως όσο καίγονται τα δέντρα, τόσο χειροτερεύουν οι άνθρωποι. Σήμερα δέντρα τεράστια βρίσκονται τριγύρω και αναπαύουν τους προσκυνητές.

Το περιβάλλον υπήρξε πάντοτε για την Ορθόδοξη παράδοσή μας παράγοντας επιβίωσης, αλλά και πνευματικής προκοπής. Πλήθος ορθόδοξων μοναστηριών σήμερα σε όλο τον κόσμο έχουν συνδυάσει το πνευματικό τους έργο με υψηλής ποιότητας καλλιέργειες και παραγωγή άκρως ποιοτικών βιολογικών προϊόντων. Αλλά και η ορθόδοξη λατρεία, από την θεία Λειτουργία μέχρι την πιο απλή ακολουθία, μεταβάλλει τους καρπούς της γης σε σύμβολα μιας άλλης πραγματικότητας. Κάθε νέα προσπάθεια του ανθρώπου, η Εκκλησία την ευλογεί με νερό κι ένα κλαδί βασιλικό, για να του υπενθυμίζει, πως κάθε έργο του δεν μπορεί να είναι μόνο εργαλείο κέρδους, αλλά και αγιασμού του, δηλαδή πορείας του προς μια ποιοτικότερη ζωή. Συγχρόνως, δεν παύει να αγωνιά και για τη φροντίδα και την συντήρηση των δώρων της Πλάσης, όχι ακολουθώντας απλώς μια οικολογική μόδα, αλλά γιατί αναγνωρίζει σε αυτά την πρώτη ύλη, όχι μόνο της παραγωγής, αλλά και της ανθρώπινης ευτυχίας, της δημιουργικότητας και της αγάπης.

Πάνω σ' αυτά τα μονοπάτια βάδισε η παράδοση, αλλά και όλος ο πολιτισμός του τόπου μας. Βγάλτε από την ιστορική διαδρομή του λαού μας τον θαυμασμό στην ομορφιά του τοπίου, των ανθών και των οσμών και είναι σαν να εξαφανίζετε μουσική, ποίηση, φιλοσοφία, αρχιτεκτονική, τα πάντα. Αδιαφορήστε για το φως και τη θάλασσα και είναι σα να ακυρώνετε Παπαδιαμάντη και Ελύτη, που τις επετείους τους εορτάζουμε φέτος. Με όλα αυτά θέλω να πω κ. Κοσμήτορα, ότι έχω πλήρη συνείδηση πως σήμερα εδώ δεν βρίσκομαι μόνον για να συμμετάσχω στην προσφορά προς τον λαό του Βόλου ενός χώρου αναψυχής και χαλάρωσης, αλλά ενός χώρου αναγέννησης ψυχής και αναβάπτισης σε ξεχασμένους ατραπούς κουράγιου και ελπίδας. Το μεράκι και ο κόπος σας οδήγησαν σε ένα αποτέλεσμα, όχι μόνο οικολογικό και αισθητικό, αλλά και βαθύτατα πνευματικό και πολιτιστικό. Δεν συμπαθώ τις μεγαλοστομίες. Ορισμένες όμως πράξεις σαν τη σημερινή, πρέπει να ξαναβρούν τις αληθινές τους διαστάσεις. Όπως δεν συνειδητοποιούμε πως οι οθόνες σκοτώνουν πλέον ψυχές, έτσι δεν συνειδητοποιούμε πως η αγάπη στη γη και τα δώρα της θα μας τις ξαναδώσουν πίσω αναστημένες. Αν τα δέντρα που φυτέψατε είχαν φωνή θα μας παρακαλούσαν να τα ακούσουμε. Θα μας θύμιζαν, πως στα φύλλα τους κρύβουν μυστικά και λύσεις για πολλά από εκείνα που μας ταλαιπωρούν. Μυστικά, που και ο Σούμπερτ άκουσε τη φλαμουριά να του ψιθυρίζει:

«Βουίζαν τα κλαδιά της

σα να μου κράζαν ώ!,

κοντά μου πάντα μείνε,

θα βρεις γαλήνη εδώ»

Σε εποχές καταρρεύσεων βεβαιοτήτων και προγραμματισμών, η ζωή θα στραφεί προς τα πίσω για να βρει αυτή τη γαλήνη, αλλά και τη δύναμη να συνεχίσει. Και πίσω βρίσκονται νόμοι που συνδέουν τον άνθρωπο με όλα τα πλάσματα της Δημιουργίας και όλους και όλα με τον Δημιουργό. Δημιουργό αγάπης και ομορφιάς, Δημιουργό καλλιτέχνη. Όταν οι δεσμοί αυτοί αναζωογονηθούν, οικονομίες και χρηματιστήρια και δείκτες θα ξαναβρούν ισορροπία και μέτρο. Γιατί πίσω από όλα βρίσκεται η ανυπολόγιστη αξία του ανθρώπου και η ανάγκη του να ξαναβρεί την αρμονία με τον διπλανό του και με ό,τι τον περιβάλλει. Αυτή την αλήθεια ξεχάσαμε και όλα εκτροχιάστηκαν. Μέσα σε χώρους σαν κι αυτόν το μικρό παράδεισο, που σήμερα εγκαινιάζουμε, έχουμε ελπίδες να την ξαναθυμηθούμε.

Όσο για την σημερινή ημέρα, παγκόσμια ημέρα των πάρκων, σας καλώ και σας παρακαλώ, η απογοήτευση από την αναποτελεσματικότητα των θεσμών να δώσει τη θέση της στην προσωπική ευθύνη. Αυτή να μας κάνει να αισθανθούμε, ο καθένας από μας, προσωπικά υπεύθυνος για τούτο τον ευλογημένο χώρο, που όπως όλα τα ζωντανά πλάσματα, έχει ανάγκη υποστήριξης, προστασίας και αγάπης. Κι αυτό το ξέρουν καλά, όσοι καλλιεργούν λουλούδια και καρπούς με μεράκι και στοργή.

Κύριε Κοσμήτορα,

Πριν από δέκα μέρες ανακοινώθηκε πως αυξάνεται ο ρυθμός αποψίλωσης των δασών του Αμαζονίου. Βλέπετε, πως η καταστροφή ή η σωτηρία του πλανήτη βρίσκεται στα χέρια μας. Εδώ, στο Βόλο, σε μια από τις πιο όμορφες γωνιές του κόσμου, επιλέγουμε την σωτηρία και περιμένουμε κι άλλους ευαίσθητους συμπατριώτες μας να σας ακολουθήσουν. Είναι μια ζωντανή απάντηση, είναι και ένα καλό ξεκίνημα της μεγάλης διαδρομής της πατρίδας μας, που περιμένει από μας εκείνα που της στερήσαμε ή επιτρέψαμε να της στερήσουν άλλοι.

Ως ποιμένας, αλλά και ως ένα απλός πολίτης αυτού του τόπου, σας ευγνωμονώ και πάλι για την προσφορά σας.

Πηγή: Επίσημος ιστότομος Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού

Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: "τον ευχαριστιακόν, μετοχικόν και ασκητικόν πολιτισμόν της Ορθοδοξίας κηρύττομεν"

2011-05-20T08:19:00.003+03:00

ΑΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΞΙΑΙ ΤΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ομιλία του Πρώτου της Ορθοδοξίας, κατά την επίσημη ανακήρυξή του σε Επίτιμο Καθηγητή του Τμήματος Τεχνολογίας Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου του ΤΕΙ Καβάλας,

Καβάλα, 19 Μαΐου 2011

Ιερώτατοι εν Χριστώ αδελφοί,

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίαι και Κύριοι,

Η επιστήμη και η τεχνολογία προσέφερον και προσφέρουν πολλά εις τον άνθρωπον. Συνέβαλον εις την υπέρβασιν πολλών λεγομένων «μοιραίων» καταστάσεων, εις την αντιμετώπισιν της ενδείας και της ασθενείας, εις την άνοδον του βιοτικού επιπέδου και της ποιότητος ζωής και προάγουν τον πολιτισμόν, την εκπαίδευσιν και την επικοινωνίαν. Ουδείς νουνεχής δύναται να αμφισβητήση την ανθρωπιστικήν διάστασιν της επιστήμης. Βεβαίως, δια τα ευεργετήματα αυτά, η ανθρωπότης πληρώνει βαρύ τίμημα. Η επιστημονική και τεχνική πρόοδος δίδει λύσεις, δημιουργεί όμως νέα προβλήματα, τα οποία η ιδία δυσκολεύεται να αντιμετωπίση.

Σήμερα, εις τον «αιώνα της Βιολογίας», η Γενετική και η Βιοτεχνολογία έχουν καταστή δυνάμεις απρόβλεπτοι και αυτονομημέναι από τας πραγματικάς ανάγκας του ανθρώπου. Η κυριαρχία της τεχνολογίας και της λογικής της μετατρέπει ταχύτατα την παγκόσμιον κοινωνίαν εις «τεχνοπώλιον», υποτάσσοντας εις τας αρχάς της όλας τας εκφάνσεις του πολιτισμού. Η επανάστασις της Πληροφορικής όχι μόνον διευκολύνει την επικοινωνίαν και την οργάνωσιν της ζωής, αλλά και δημιουργεί ποικίλας εξαρτήσεις και ανεξελέγκτους «πλοηγήσεις» και παρεμβάσεις.

Η οικονομία αναπτύσσεται δυναμικά, αλλά υποτάσσει τον άνθρωπον εις την τυραννίαν των αναγκών και του έχειν, εις τον οικονομισμόν και την κερδοσκοπίαν. «Ποτέ το χρήμα δεν βοούσε, όπως σήμερα, απ’ τη μία ως την άλλη άκρη του πλανήτη», γράφει ο George Steiner. Κατωρθώσαμεν να αντλώμεν από την φύσιν ποικίλα και πλούσια αγαθά, αλλά έχομεν μετατραπή εις εκμεταλλευτάς και καταστροφείς της φύσεως. Ο ονομαστός σύγχρονος θεολόγος J. Molten παρατηρεί ευστόχως τα εξής: «Παγκοσμιοποιούμεν τον τεχνικόν πολιτισμόν μας, χωρίς να υπολογίζωμεν τας δυνατότητας και τα αδύνατα σημεία αυτού του πλανήτου. Παγκοσμιοποιούμεν την οικονομίαν μας, εις βάρος των φυσικών πόρων αυτής της γης. Τα αποκαλούμεν αυτά «πρόοδον», όμως η πρόοδος ημών σημαίνει οπισθοδρόμησιν δια τα υπόλοιπα έμβια όντα και απειλήν δια την εύθραυστον ισορροπίαν των όρων ζωής. Εξαφανίζονται πάμπολλα είδη του ζωϊκού βασιλείου, το κλίμα επιδεινώνεται, αι έρημοι επεκτείνονται, διαπιστώνεται άνοδος της στάθμης της θαλάσσης. Όλοι γνωρίζομεν την μελέτην του Club of Rome του 1972 δια τα «Όρια της αναπτύξεως», όμως δεν σεβόμεθα αυτά τα όρια» (J. Moltmann).

Δυστυχώς, οι κίνδυνοι αυτοί επιτείνονται σήμερον δια δύο λόγους: Πρώτον, επειδή ο άνθρωπος φαίνεται να πιστεύη αφελώς η αυταπατώμενος ότι το περιβάλλον είναι εις θέσιν να ανανεώνεται εις το διηνεκές και να αντέχη και την πλέον ακραίαν εκμετάλλευσιν. Δεύτερον, λόγω του γεγονότος ότι σήμερα πολλοί από εκείνους, οι οποίοι αποφασίζουν δια τας εξελίξεις και καθορίζουν το μέλλον, πιστεύουν αναφανδόν εις την παντοδυναμίαν της επιστήμης και της τεχνολογίας και εις την απόλυτον ασφάλειαν των τεχνολογικών των επιτευγμάτων.

Είναι προφανές ότι αι σύγχρονοι κοινωνίαι προσπαθούν να διαφοροποιηθούν και να αποκοπούν οριστικώς από το παρελθόν, από πεπαλαιωμένας κατ αὐτάς λύσεις των μεγάλων προβλημάτων, εθελοτυφλούσαι εμπρός εις την πραγματικότητα των αμεταθέτων όρων της ανθρωπίνης ζωής, αλλά και της ζωής γενικώτερον. Λησμονούν το «μη μέταιρε όρια, ά οι πατέρες καλώς έθεντο».

Είμεθα όλοι συγκλονισμένοι από το δράμα του λαού της Ιαπωνίας. Σαφώς ο σεισμός και το σεισμικόν υπερθαλάσσιον κύμα -το τσουνάμι- προκάλεσαν την βιβλικήν καταστροφήν. Όμως δια το γεγονός ότι το ατύχημα ήτο και «πυρηνικόν» δεν ευθύνεται, βεβαίως, ο σεισμός, αλλά ημείς, οι οποίοι κατασκευάζομεν πυρηνικά εργοστάσια, παρ ὅλον ότι γνωρίζομεν τους κινδύνους. Πταίει η ύβρις, η επιστημονική υπεροψία του συγχρόνου ανθρωποθεού, ο οποίος νομίζει ότι είναι παντοδύναμος, και επίσης η πίστις ημών εις την προτεραιότητα των οικονομικών κριτηρίων, δηλαδή η λογική της παραγωγής ευθηνής ενεργείας, η μείωσις του κόστους, εις βάρος, φυσικά, της ασφαλείας των πυρηνικών σταθμών.

Τι ποιητέον; Τι δέον γενέσθαι; Είναι άραγε πιο αργά από όσον φανταζόμεθα; Είναι δυνατόν να σταματήση η πορεία από την σύγχρονον οικολογικήν κρίσιν προς την παγκόσμιον οικολογικήν καταστροφήν; Πόσον ασφαλείς είναι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες, πόσον ειρηνική ημπορεί να χαρακτηρισθή η χρήσις της πυρηνικής ενεργείας; Είναι προφανές ότι ειρήνη σημαίνει ειρήνη και με την γην. Όμως, η ειρηνική αξιοποίησις της πυρηνικής ενεργείας ήτο μόνον κατ’ επίφασιν ειρηνική, διότι αποτελεί απειλήν δια το φυσικόν περιβάλλον και δια την ανθρωπίνην ζωήν. Εμφανέστατα, η πυρηνική ενέργεια δεν είναι ασφαλής, δεν είναι «πράσινη ενέργεια», όπως ποικιλοτρόπως υποστηρίζεται. Εφ' όσον τα πυρηνικά εργοστάσια θεωρούνται οικονομική επένδυσις, είναι αδύνατον να μην υπακούουν εις τους νόμους της αγοράς και εις την λογικήν του κέρδους.

Όλοι γνωρίζομεν, πώς ξεκίνησε η στροφή εις την κατασκευήν πυρηνικών εργοστασίων. Το ενεργειακόν πρόβλημα της δεκαετίας του 1970 και η πετρελαϊκή κρίσις, με την εκτίναξιν της τιμής του πετρελαίου και τον γενικώτερον προβληματισμόν δια τα ενεργειακά αποθέματα του πλανήτου μας, έθεσαν επί τάπητος οξύτερον το θέμα της ενεργείας. Λύσις εθεωρήθη η κατασκευή πυρηνικών εργοστασίων, τα οποία εγγυώντο την παραγωγήν αφθόνου ενεργείας με μικρότερον κόστος. Εις την πορείαν απεδείχθη, βεβαίως, ότι και το οικονομικόν κόστος ήτο αρκετά υψηλόν, αλλά κυρίως ότι το οικολογικόν κόστος ήτο δυσβάστακτον, όχι μόνον αναφορικώς προς το πρόβλημα διαχειρίσεως των πυρηνικών αποβλήτων, αλλά και ως προς τα ενδεχόμενα ατυχήματα, με απροβλέπτους συνεπείας δια την φύσιν και τον άνθρωπον.

Το πυρηνικόν ατύχημα του Τσερνομπίλ της 26ης Απριλίου 1986, προυξένησεν ισχυρόν «σοκ», όχι όμως ικανόν να αποτρέψη την κατασκευήν νέων πυρηνικών αντιδραστήρων, αφού η ανεπτυγμένη δυτική τεχνολογία εθεωρείτο εγγύησις δια την ασφαλή λειτουργίαν των. Είδομεν, όμως, ότι η νέα τεχνολογία δεν άντεξε τον σεισμόν της Ιαπωνίας, με αποτέλεσμα την οικολογικήν τραγωδίαν της Φουκουσίμα, τον παρελθόντα Μάρτιον. Είναι προφανές ότι εάν συνεχίσωμεν να έχωμεν αυτήν την νοοτροπίαν, να κρατώμεν εν λειτουργία τους υπάρχοντας πυρηνικούς αντιδραστήρας και να οικοδομώμεν νέους πυρηνικούς σταθμούς, με βάσιν κυρίως οικονομικούς υπολογισμούς και δείκτας, τότε η επομένη πυρηνική καταστροφή είναι όχι απλώς πιθανή, αλλά προγραμματισμένη και βεβαία.

Σαφώς, το εκρηκτικόν μίγμα της τυφλής εμπιστοσύνης εις την δύναμιν της τεχνολογίας και εις τον άκρατον οικονομισμόν και κερδοσκοπισμόν επιτείνει τους κινδύνους δια τον άνθρωπον και την ακεραιότητα του κόσμου του. Καθημερινώς προβάλλονται ανερυθριάστως οικονομικαί θεωρίαι και στρατηγικαί χωρίς ηθικόν έρεισμα και με μοναδικόν κριτήριον την μεγιστοποίησιν του κέρδους. Είναι χαρακτηριστικόν ότι εις την Ιαπωνίαν γίνονται σήμερον ογκώδεις διαδηλώσεις, με αίτημα την άμεσον διακοπήν της λειτουργίας των πυρηνικών εργοστασίων και την οριστικήν στροφήν εις ηπίας μορφάς ενεργείας. Εις αυτά τα αιτήματα αντιπαρατίθενται, όμως, συστηματικώς το οικονομικόν κόστος και η αρχή της αναπτύξεως. Και εις την Γερμανίαν εκτυλίσσεται έντονος συζήτησις δια το ενεργειακόν πρόβλημα, με έμφασιν εις την ανάγκην ταχείας απεξαρτήσεως από την πυρηνικήν ενέργειαν. Το αντεπιχείρημα είναι, και εδώ, το υψηλόν κόστος της ηπίας ενεργείας, η αναπόφευκτος αύξησις της φορολογίας και αι μεγάλαι ενεργειακαί ανάγκαι της βιομηχανίας, δηλαδή καθαρώς οικονομικά κριτήρια.

Γνωρίζομεν την ρίζαν του κακού! Της καταστροφής του εξωτερικού κόσμου προηγείται πάντοτε μία εσωτερική «ανατροπή των αξιών», μία πνευματική και ηθική καταστροφή.

Σύγχρονος επιφανής ορθόδοξος θεολόγος, ο καθηγητής Μαντζαρίδης, παρατηρεί ορθώς: «Η οικολογική κρίσις είναι κρίσις της επιστήμης, της τεχνολογίας, της οικονομίας, της πολιτικής, του δικαίου, της ηθικής, της θρησκείας. Είναι κρίσις του φρονήματος, του ήθους και της συμπεριφοράς του ανθρώπου μέσα εις την κτίσιν. Η οικολογική κρίσις μπορεί να χαρακτηρισθή ως μετάστασις της ηθικής και της κοινωνικής κρίσεως από τον άνθρωπον εις την κτίσιν. Είναι η φανέρωσις της ανθρωπίνης αμαρτίας εις τας οικολογικάς διαστάσεις της».

Το οικολογικόν πρόβλημα είναι διάστασις της κρίσεως ενός πολιτισμού οικονομοκεντρικού, τεχνοκρατικού, ατομικιστικού, αλαζονικού, ενός πολιτισμού της ποσότητος και των αριθμών, του κέρδους και της καταναλώσεως, του ευδαιμονισμού και της ασυδοσίας. Η καταστροφή του περιβάλλοντος είναι αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης επιλογής του τρόπου οικονομικής, τεχνολογικής και κοινωνικής αναπτύξεως, η οποία περιφρονεί τόσον το ανθρώπινον πρόσωπον όσον και την φύσιν.

Τα πυρηνικά όπλα και τα πυρηνικά εργοστάσια είναι σύμβολον προμηθεϊκού τιτανισμού, έκφρασις του «συμπλέγματος ισοθεΐας» του νεωτερικού ανθρώπου. Ο αλαζονικός ανθρωποθεός παραμένει η μόνιμος απειλή δια την ανθρωπότητα και την φύσιν. Εμπειρίαι, όπως η ανθρωπιστική και οικολογική καταστροφή του Τσερνομπίλ και της Φουκουσίμα, αλλά και η λεγομένη «Hiroshima της Ινδίας», η διαφυγή τοξικών αερίων από το εργοστάσιον της Union Carbide εις την πόλιν Bophal, κατά τον Δεκέμβριον του 1984, με χιλιάδας νεκρών, με φοβεράς επιπτώσεις εις την υγείαν αμετρήτων ανθρώπων και με ανυπολογίστους περιβαλλοντικάς καταστροφάς, καθώς επίσης και η εκτεταμένη μόλυνσις του κόλπου του Μεξικού από την διαρροήν πετρελαίου προσφάτως, μας υπενθυμίζουν ότι αι λέξεις μέτρον και ευθύνη πρέπει να έχουν κεντρικήν θέσιν εις την σκέψιν και την δράσιν μας. Επειδή είμεθα η εποχή της δυνατότητος να υπερβαίνωμεν τα όρια, δια τούτο είναι καίριον να σεβώμεθα τα όρια και τα μέτρα. Αυτό είναι η αληθής δύναμις του ανθρώπου και όχι η άποψις ότι είμεθα απόλυτοι κυρίαρχοι, ότι αποτελούμεν πρωταγορικώς «πάντων χρημάτων μέτρον». Δεν αρκεί, τελικώς, η πληροφόρησις δια τας απειλάς κατά του περιβάλλοντος, δια την λειτουργίαν της και τας αντοχάς της φύσεως, αφού απεδείχθη ότι ο άνθρωπος γνωρίζει, αλλά δρα ως να μη εγνώριζεν. Οφείλομεν να αναπτύξωμεν οικολογικήν ευθύνην, νέαν οικοφιλικήν ηθικήν, να υπερβώμεν το έχειν και τον λεγόμενον «monytheism», μέσα εις ένα οικολογικόν και προσωποκεντρικόν πολιτισμόν.

Θεμελιώδεις αρχαί και αξίαι αυτού του πολιτισμού θα είναι αι εξής:

1) Επειδή μία ανθρωπότης προσανατολισμένη εις τον ευδαιμονισμόν και την συσσώρευσιν πλούτου, εις το «καθελώ μου τας αποθήκας και μείζονας οικοδομήσω» και εις το «αναπαύου, φάγε, πίε, ευφραίνου», είναι αδύνατον να επιβιώση, οφείλομεν να αγωνιζώμεθα δια την εγκαθίδρυσιν ενός μετοχικού πολιτισμού, του πολιτισμού του «εμείς», που εμπερικλείει και την αλληλεγγύην μας μετά της κτίσεως. Δεν υπάρχει «επί γης ειρήνη» χωρίς ειρήνην με την γην.

2) Δια την αντιμετώπισιν των κοινών προβλημάτων, απαιτείται κοινή προσπάθεια, συνεργασία και αλληλοϋποστήριξις, πέραν των διαφορών των πολιτισμών και των συμφερόντων. Το αίτημα των καιρών είναι η πολύπλευρος κινητοποίησις εις τον χώρον της παιδείας και της εκπαιδεύσεως, της επιμορφώσεως των ενηλίκων και του πολιτισμού, εις το επίπεδον της τοπικής αυτοδιοικήσεως, του κράτους, των διεθνών σχέσεων και των διεθνών οργανισμών καθώς και των θρησκευτικών κοινοτήτων.

3) Αι μεγάλαι θρησκευτικαί παραδόσεις, αι οποίαι διασώζουν ζωτικάς αληθείας δια τον άνθρωπον και τον κόσμον, οφείλουν να συμβάλουν εις την ριζικήν αλλαγήν νοοτροπίας και να στρέψουν τους ανθρώπους εις το βάθος και την αλήθειαν της ζωής και των πραγμάτων, εις τον σεβασμόν του ανθρωπίνου προσώπου, ο οποίος είναι αδιανόητος χωρίς την προστασίαν του «οίκου» του προσώπου, δηλαδή του φυσικού περιβάλλοντος.

Πρέπει να κλείνωμεν τα ώτα εις το κυνικόν «Δεν υπάρχει άλλη λύσις», εις την θέσιν ότι είναι παράλογον και επικίνδυνον να μη υποτασσώμεθα εις τας επιταγάς της οικονομίας και της οικονομικής προόδου. Οφείλομεν να εκφράζωμεν την αντίθεσίν μας εις εκείνας τας μορφάς ενεργείας, αι οποίαι απειλούν τους όρους της ζωής εις την γην, και να αγωνιζώμεθα δια την επικράτησιν των εναλλακτικών και ηπίων μορφών ενεργείας, απαιτούντες να μη λαμβάνωνται οικονομικαί αποφάσεις χωρίς να υπολογίζωνται αι επιπτώσεις των εις το περιβάλλον. Οικονομικαί αποφάσεις, αλλά συγχρόνως και οικολογικαί!

Κυρίαι και Κύριοι,

Η Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία αφουγκράζεται την κραυγήν αγωνίας της γης, των εμβίων όντων και του κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Θεού πλασθέντος ανθρώπου, που πάσχουν από τας οδυνηράς επιπτώσεις του αλαζονικού επιστημονισμού και της αλογίστου γεωκτονίας. Ο αγών δια την προστασίαν της κτίσεως είναι διάστασις της πίστεώς μας, είναι περιεχόμενον της ζωής εν Εκκλησία. Μέσα εις την φιλάνθρωπον και οικοφιλικήν Παράδοσιν της Ορθοδοξίας, εις αυτό το «στερεό έδαφος» όπου «πατά η ψυχή μας», όπως θα έλεγεν ο ποιητής (Ο. Ελύτης), αι επιταγαί του οικολογικού πολιτισμού αποκτούν έμφασιν ως εντολαί του Θεού της αγάπης, του Θεού της ειρήνης επί γης, η οποία είναι ειρήνη με τον Θεόν, ειρήνη με τον συνάνθρωπον, αλλά και ειρήνη με την γην και ειρήνη της γης.

Επί αυτής της θεολογικής και βιωματικής βάσεως, η Ορθόδοξος ημών Εκκλησία, η Εκκλησία του ευχαριστιακού τρόπου του βίου και της ευχαριστιακής χρήσεως της δημιουργίας, πρωτοστατεί εις την οικολογικήν ευαισθητοποίησιν των ανθρώπων. Αντιστέκεται με σθένος εις όσους θεωρούν -λίαν κακώς- το βιβλικόν «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και πληρώσατε την γην και κατακυριεύσατε αυτής» (Γεν. 1, 28), απαρχήν της κυριαρχικής στάσεως του ανθρώπου έναντι της κτίσεως, η οποία στάσις ωδήγησεν εις την σύγχρονον οικολογικήν κρίσιν. Επιμένομεν ότι η εκμετάλλευσις της δημιουργίας είναι διαστρέβλωσις του χριστιανικού ήθους και όχι συνέπειά του. Ο «Θεός ημών» είναι ο Θεός της αλληλεγγύης με τον άνθρωπον και την κτίσιν. Είναι ο Θεός όστις «επεσκέψατο ημάς εξ ύψους», ο Θεός, τον Οποίον συναντώμεν «εν τω κόσμω». Το μεγαλείον του χριστιανικού ήθους είναι το γεγονός ότι συνδυάζει το «εν τω κόσμω» με το «ουκ εκ του κόσμου». «Γενηθήτω το θέλημά σου, ως εν ουρανώ και επί της γης», εύχονται οι πιστοί αδιαλείπτως.

Ο χριστιανός είναι ευχαριστιακός άνθρωπος, ιερεύς της δημιουργίας, φύλαξ και εταίρος της κτίσεως. Αυτόν τον ευχαριστιακόν, μετοχικόν και ασκητικόν πολιτισμόν της Ορθοδοξίας κηρύττομεν, από την ορθόδοξον ημών πίστιν εις τον σκηνώσαντα εν ημίν Λόγον του Θεού αντλούμεν δύναμιν και θάρρος εις τον αγώνα μας δια την προστασίαν του περιβάλλοντος.

Ευχαριστούμεν δια την προσοχήν σας.

Δείτε τα σχετικά βίντεος:

THE IMPORTANCE OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT IN TIMES OF ECONOMIC AND ENVIRONMENTAL STRESS

2011-05-14T09:11:00.001+03:00

Presentation by MIT Professor Nicholas Askounes Ashford

The Cathedral Center in Brookline, 162 Goddard Avenue, Mass. 02445, at 7:00 PM

Thursday, MAY 19, 2011

Panel discussion to follow with

Prof. Halina Brown, Professor of Environmental Science and Policy, Clark University

Emmanuel Stefanakis, consultant and advisor in sustainable development

Pantelis Vokonas, MD, the VA and BU School of Medicine

Abstract of Presentation:

Those that argue that the industrialized state – whether developed or developing – is currently unsustainable emphasize a number of problems. One central problem – reflected in the concept of ‘economic welfare’ – is the failure of government and the private sector to provide essential goods and services for all its citizens. These goods and services include manufactured goods, food, housing, transportation, and health care, among others. The ‘environmental problems’ include toxic pollution, climate change, resource depletion, and problems related to the loss of biodiversity and ecosystem integrity. The environmental problems stem from the activities concerned with agriculture, manufacturing, extraction, transportation, housing, energy, and services – all driven by the demand of consumers, commercial entities, and government. In addition, there are effects of these activities on the amount, security, and skill of employment, the nature and conditions of work, purchasing power associated with wages, and earning capacity of the world’s citizens.

Whether solutions involving education and human resource development, industry initiatives, government intervention, stakeholder involvement, and financing can resolve these unsustainability problems depends on correcting a number of fundamental flaws in the characteristics of the industrial state:

(1) fragmentation and inadequacy of the knowledge base leading to myopic understanding of fundamental problems and the creation of single-purpose or narrowly-fashioned solutions by technical and political decision-makers;

(2) the inequality of access to economic and political power;

(3) the tendency towards ‘gerontocracy’ – governance of industrial systems by old ideas leading to both technological and political lock-in;

(4) the failure of markets both to correctly price the adverse human and environmental consequences of industrial activity;

(5) the failure of markets to deal sensibly with effects which span long time horizons for which pricing and markets are inherently incapable of solving;

(6) the failure to engage individuals (workers and citizens) in the society to realize their human potential; and

(7) corruption.

While these ‘defects’ are well-understood – and solutions have been proposed -- it has increasingly been suggested that an important fundamental flaw is the expectation that economic growth can and must continue. As the world experienced almost unprecedented economic slowdown and contraction in the last three years, the most immediate challenge is how to fashion a more sustainable economic system in a period of no-growth, little growth, or even negative growth. It is towards this challenge that the presentation is directed.

Biosketches

Nicholas Askounes Ashford is Professor of Technology and Policy at the MIT, where he teaches courses in Environmental Law, Policy, and Economics; and Sustainability, Trade and Environment. Dr. Ashford holds both a Ph.D. in Chemistry and a Law Degree from the University of Chicago, where he also received graduate education in Economics. Dr. Ashford is also adjunct faculty at the Harvard School of Public Health and teaches intensive courses in Sustainable Development, and European & International Environmental Law at Cambridge University, UK and at the Cyprus University of Technology. He is the co-author of two recent textbooks/readers: Technology, Globalization, and Sustainable Development (2011, Yale University Press) and Environmental Law, Policy and Economics (2008, MIT Press). He has published seven other books and several hundred articles in peer-reviewed journals and law reviews. Dr. Ashford was a public member and chairman of the National Advisory Committee on Occupational Safety & Health, served on the EPA Science Advisory Board, and was chairman of the Committee on Technology Innovation & Economics of the EPA National Advisory Council for Environmental Policy and Technology. Dr. Ashford is a Fellow of the American Association for the Advancement of Science and has served as an advisor to the United Nations Environment Programme. He currently serves as co-chair of the US-Greece Council for the Initiative on Technology Cooperation with the Balkans.

Halina S. Brown is Professor of Environmental Science and Policy at Clark University. Her research focuses on technological innovation for sustainability, environmental policy, sustainable consumption, sustainable system innovation, and small-scale experimentation and learning; with special interests in energy, housing, and transportation. She is a Fellow of American Association for the Advancement of Science and a Fellow of the Society for Risk Analysis, and has served on numerous advisory committees for the National Academy of Science, the EPA, and the Commonwealth of Massachusetts. Dr. Brown is co-Chair of Citizens’ Commission on Energy in Newton, MA. Her main contribution to the project will be visioning and designing and monitoring small scale experiments.

Emmanuel Stefanakis has thirty years of leadership experience in sustainable development globally. He has advised government, private, nonprofit, academic, and international development sectors on policy, strategy and strategy implementation in 40 countries. His project experience focused on market-based tools to improve sustainability. His projects range from financial mechanisms, urban revitalization plans, new towns, corporate privatization, public policy and design/construction for the European Bank for Reconstruction and Development (EBRD), US Agency for International Development (USAID). As an entrepreneur, he implemented sustainable development strategies for profit on affordable, LEED certified housing and recycling of industrial by-products for organic food production. Emmanuel served as President of a college focused on sustainable agriculture, Visiting Professor at the UMass Amherst and faculty in the MBA Program at the Arthur D. Little Management Education Institute. He has designed executive education seminars in the US, Central and Eastern Europe, the former Soviet Union, Southeast Europe and Middle East. He sits on several Boards including the leading renewable energy company in the Caribbean, and the Institute for Global Leadership at Tufts University. He currently serves on the US-Greece Council for the Initiative on Technology Cooperation with the Balkans (ITCB and serves as a entrepreneurial mentor through the MIT Venture Mentoring Service. He earned degrees from Harvard, UPenn, and UMass Amherst.

Pantel S. Vokonas is a senior internist, cardiologist and gerontologist with the Department of Veterans Affairs (VA) Boston Healthcare System. He is also Professor of Medicine and Public Health at the Boston University School of Medicine and the School of Public Health. Since 1984, he has served as Director of the VA Normative Aging Study, a multidisciplinary longitudinal study of the aging process in a cohort of 2,280 initially-healthy men initiated in Boston in 1963. This study has maintained a longstanding focus on both the genetic and environmental determinants of health and disease with advancing age. These factors include the role of life style choices as well as the potential toxic effects of exposure to certain trace metals and multiple components of air pollution. During his clinical and academic career, he has authored or co-authored over 200 clinical/scientific papers and book chapters and is a senior member of several national cardiologic and gerontological societies. Dr. Vokonas completed his undergraduate and medical studies at the Ohio State University and his training in internal medicine at the University of Chicago. He also served as a medical officer in the U.S. Navy followed by cardiology training at Brigham and Women’s Hospital and Harvard Medical School.

"Living Waters: Saving Our Seas and Rivers", another film about Green Patriarch

2011-05-08T18:31:00.006+03:00

In Association with the Committee for Religion, Science and the Environment

Living Waters is now available as bonus material on Green Partiarch, Amazon and Arctic DVDs (Becket Films)

This film reviews the work of the Religion Science and Environment symposia that is lead by the Ecumenical Patriarch His All Holiness Bartholomew I. The symposia bring together scientists and religious leaders from all faiths and from all over the world in order to seek solutions to the ecological crisis threatening the world's major bodies of water. Apart from studying the ecological issues, the symposia also look at theosophical concepts —such as pollution as a sin— alongside practical solutions, for example how to halt pollution, over fishing etc.

The film reviews five symposia, each of which build one upon the other for a cumulative impact on the environmental issues at stake. In the end, as the Patriarch notes, "The crisis is not in the environment, but in the human heart."

"Πλωτός Παράδεισος Στροφάδια", ένα ντοκιμαντέρ της ΕΤ3

2011-05-04T21:11:00.000+03:00

Το ντοκιμαντέρ "Πλωτός Παράδεισος Στροφάδια" του Γιάννη Λάμπρου παρήχθη από την ΕΤ3 το 2008, για τη σειρά "Ιερά Μονοπάτια". Στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε κείμενα του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, ενώ έχει προβληθεί πάμπολλες φορές από το ανωτέρω κανάλι της Ελληνικής Τηλεόρασης.

"Η τελευταία νανόνηχα" του Παντελή Βούλγαρη με τον Θανάση Βέγγο

2011-05-03T23:11:00.000+03:00

Το 1997 ο Θανάσης Βέγγος, που πέθανε σήμερα, πρωταγωνίστησε στη μία από τις τρεις ιστορίες της κινηματογραφικής ταινίας "Όλα είναι δρόμος", του Παντελή Βούλγαρη. Η ιστορία τιτλοφορείται "Η τελευταία νανόνηχα" και είναι οικολογικού ενδιαφέροντος, γι' αυτό και την δημοσιεύουμε ολόκληρη ευθύς παρακάτω.

Μια ομάδα ορνιθολόγων πηγαίνει στο Δέλτα του Έβρου για να βρει, με τη βοήθεια ενός ηλικιωμένου θηροφύλακα (τον οποίον υποδύεται ο Θ.Βέγγος), την τελευταία νανόχηνα, που κατοικεί και σώζεται στον βιότοπο. Η σύγκρουση του θηροφύλακα με τον ασυνείδητο κυνηγό θα είναι δραματικότατη.

Είναι ίσως η πιο συμβολική και συνάμα ρεαλιστική απεικόνιση μιας βαθιάς / βαθύτατης σύγκρουσης ανάμεσα σε δυο τύπους ανθρώπων, ανάμεσα σε δυο τύπους ηθικής, με φόντο ένα περιβάλλον υποβλητικό και ταυτόχρονα θανάσιμο. Στο επεισόδιο αυτό ο Παντελής Βούλγαρης θέτει επίσης το θεμελιώδες ερώτημα πάνω στην αξία της ζωής: της ζωής του ανθρώπου και της ζωής του ζώου, τελευταίου μάρτυρα του είδους του.

Για τ' ανυπεράσπιστα θύματα των κυνηγετικών ορδών

2011-04-29T20:00:00.003+03:00

Ο Χάρος ξαναβγήκε παγανιά αυτό τον καιρό, μέσω των κυνηγετικών επελάσεων... Πολυοπλισμένοι, ωσάν σε πόλεμο υπέρ βωμών και εστιών, οι διάφοροι χομπίστες του είδους ταμπουρώνονται στα "κατάλληλα" μέρη και αναμένουν τον... επικίνδυνο εχθρό. Τα αθώα πτηνά του ουρανού δηλαδή, προς τέρψιν, ηδονήν και αυτοεπιβεβαίωσιν... Οποία κατάντια, οποία πολιτισμική και ηθική έκπτωση... Και ύστερα μιλάμε για Κρίση...

Στη φωτό, ένα δολοφονημένο πτηνό, παραπεταμένο στην άσφαλτο, σήμερα το απόγευμα...

Μουσική υπεράσπιση του Περιβάλλοντος από το Μουσικό Σχολείο Καλαμάτας

2011-04-13T17:52:00.000+03:00

Με δικά τους και άκρως ενδιαφέροντα τραγούδια οικολογικής ευαισθητοποίησης υπερασπίζονται οι μαθητές του Μουσικού Σχολείου Καλαμάτας το θνήσκον φυσικό περιβάλλον μας.

Το διαπιστώσαμε το Σάββατο, 9 Απριλίου 2011, κατά τη μικρή Συναυλία που έδωσαν, στην διάρκεια του Μαθητικού Συνεδρίου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην μεσσηνιακή πρωτεύουσα.

Συγχαίρουμε τα παιδιά και τους δασκάλους τους και με πολλή χαρά παρουσιάζουμε την δουλειά τους, την οποία ερασιτεχνικά μαγνητοσκοπήσαμε!

Πρωτοπρεσβυτέρου Παναγιώτη Καποδίστρια: ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ

2011-04-09T23:55:00.004+03:00

[Εισήγηση στο Μαθητικό Συνέδριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

"Ενέργεια, Ανανεώσιμες Πηγές και Τοπικές κοινωνίες"

Καλαμάτα 9 Απριλίου 2011]

«Δικαιοσύνην μάθετε οι ενοικούντες επί της γης» [1]

Η περιβαλλοντική βεντέτα

Δεν κομίζει κανείς κάτι το ιδιαίτερα νεωτερικό, εάν επαναλάβει για μιαν ακόμη φορά, ότι όλα τα όντα πάνω στη Γη -έλλογα, άλογα ή και παράλογα- έχουν ίσο δικαίωμα στη Ζωή. Το δικαίωμα αυτό γενικώς είναι αδιαπραγμάτευτο, αλλά καθίσταται πανίερο για εκείνα κυρίως τα ανυπεράσπιστα όντα του πλανήτη μας, τα οποία δεν διαθέτουν την δυνατότητα της λογικής, ώστε να επεξεργασθούν ή να διεκδικήσουν πράγματα για τον εαυτό τους, χρησιμοποιώντας τις προσωπικές τους νοητικές διεργασίες [2], υπερασπίζοντας εντέλει την ίδια την ύπαρξή τους.

Το φυσικό περιβάλλον, εφόσον ασφυκτιά κάτω από τη βάναυση επικυριαρχία του ανθρώπινου παράγοντα και των ιδιοτελών συμφερόντων του, είναι ανάγκη να προστατευθεί πάση θυσία από πλευράς των όσων υγιών δυνάμεων απέμειναν στις παρακμιακές κοινωνίες μας, κατανοούν τον περιρρέοντα κίνδυνο, προσλαμβάνοντας ως επίφοβη υπαρξιακή και πολιτισμική τύψη την άδικη / χρησιμοθηρική μεταχείριση των στοιχείων του περιβάλλοντος.

Και «τις ήρξατο χειρών αδίκων»; Μα υπερφίαλοι και ως εκ τούτου σαλεμένοι ανθρώπινοι νόες, οι οποίοι καταληστεύουν ολοένα τις όποιες εναπομείνασες και ήδη εξασθενημένες δυνατότητες της Φύσης, οπότε, στη συνέχεια, η έκπτωση από το «κατά φύσιν» στο οικτρό «παρά φύσιν» ανταποδίδεται στη σύνολη ανθρωπότητα ως εκδίκηση ή ως μια είδους περιβαλλοντική βεντέτα, δίχως λήξη ορατή, πλην όμως εξαιρετικά δυσοίωνη και άφευκτη [3].

Δεν πρέπει να λησμονάμε ότι κατά τις τρεις τελευταίες δεκαετίες του Εικοστού Αιώνα συνέβησαν μερικές από τις σοβαρότερες καταστροφές εις βάρος του Περιβάλλοντος, γνωστότερες των οποίων είναι η πτώση του πετρελαιοφόρου Tore Canyon στις ακτές της Κορνουάλης, με αποτέλεσμα τη μόλυνση των αγγλικών και γαλλικών ακτών με 100.000 τόνους ακάθαρτου πετρελαίου (1967), το ατύχημα στο Σοβέζο της Ιταλίας, όταν το εργοστάσιο της βιομηχανίας Hoffman-La Roche διέρρευσε διοξίνη (1976), το ατύχημα της Union Carbide στο Bhopal της Ινδίας (1984), η μόλυνση του ποταμού Ρήνου από αγροχημικά προϊόντα της βιομηχανίας Sandoz (1986), το πυρηνικό ατύχημα στο Τσερνομπίλ (1986) [4]. Ο Εικοστός Πρώτος Αιώνας «εγκαινιάσθηκε» ήδη με το πρόσφατο σοβαρότατο πυρηνικό ατύχημα στην Φουκουσίμα της Ιαπωνίας (2011) [5]. Σε αυτές όλες τις καταστροφές, εάν προσθέσουμε τα καθημερινά μικρά / μεγάλα οικολογικά εγκλήματα των «προοδευμένων» βιομηχανικών κοινωνιών μας, τότε η κατάσταση είναι κάτι περισσότερο από απελπιστική. Για παράδειγμα: Αναθυμηθήκαμε ανωτέρω το ατύχημα της Κορνουάλης, όμως είναι κοινός τόπος πλέον ότι κάθε χρόνο οι θάλασσές μας δέχονται την ισοδύναμη ρύπανση εξήντα ενός Tore Canyon.

Το Δίκαιο του Περιβάλλοντος

Το Περιβάλλον προστατεύεται συνταγματικά ανά τον Κόσμο. Είναι και αυτό ένα καίριο βήμα! Αν ανατρέξουμε, παραδείγματος χάριν, στο ισχύον Σύνταγμα του Ελληνικού Κράτους, θα διαπιστώσουμε ότι το άρθρο 24, παράγραφος 1, προτάσεις 1 και 2, είναι σαφέστατο και πολλαπλά ομιλητικό στην ολιγολογία του: «Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους. Για τη διαφύλαξή του το Κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα» [6].

Καθώς βιώνουμε την παράνοια της (απ)ανθρώπινης εγωπάθειας έναντι των στοιχείων του κόσμου μας, οι λύσεις, οι οποίες απομένουν στις λεγόμενες ευνομούμενες κοινωνίες -το Κράτος εν προκειμένω- και ουδόλως μάς τιμούν, κινούνται όντως μεταξύ πρόληψης και καταστολής, σύμφωνα και με το Σύνταγμά μας.

Ήδη, συν τω χρόνω και κυρίως μετά το 1970, έχει διαμορφωθεί στον χώρο του Δικαίου ένας ιδιαίτερος κλάδος, ο οποίος αφορά στην περιβαλλοντική προστασία: το Δίκαιο του Περιβάλλοντος [7], το οποίο σπονδυλώνεται από τους εθνικούς νόμους, τις διεθνείς συνθήκες, τους κανονισμούς και τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Ελλάδα, σε εφαρμογή του άρθρου 24 του Συντάγματος (που προαναφέρθηκε), πλείστες όσες αποφάσεις πολιτικών δικαστηρίων υπεραμύνονται πλέον των οικολογικών αγαθών και ποιοτήτων [8], έστω και αν εκπίπτουν συχνά-πυκνά σε γράμμα κενό, εξαιτίας της επιτηδειότητας διαφυγής των πολλών και διαφόρων γνωστών - αγνώστων καταπατητών κάθε ηθικής και νομικής τάξης.

Πρόληψη λοιπόν και καταστολή είναι οι δύο απαραίτητοι πλέον πόλοι, μεταξύ των οποίων συνεχίζει να επιβιώνει -όπως και εφόσον επιβιώνει, περιφρουρούμενο πάντως- το φυσικό περιβάλλον. Το πηγαινέλα όμως αυτό μεταξύ των δύο ανωτέρω μεθόδων διάσωσής του προσιδιάζει όχι σε υγιείς κοινωνίες, αλλά σε κοινωνίες φθοράς, πτώσης και παρακμής, στις οποίες η σπάθη του νόμου επικρέμαται πάνω από τις κοινωνικές ή ιδιωτικές εκφάνσεις, χειραγωγώντας εξαναγκαστικά σε τήρηση των αυτονόητων.

Προς μιαν άλλη περιβαλλοντική δικαιοσύνη

«Τω καιρώ εκείνω» ο λόγος του Ιησού εθεώρησε «μακαρίους» τούς «πεινώντας και διψώντας την δικαιοσύνην», προαναγγέλλοντας ευφρόσυνα ότι «αυτοί χορτασθήσονται» [9]. Μια άλλη διάσταση και ερμηνεία του κυριακού αυτού λογίου θα μπορούσε να αφορά σε μια περιβαλλοντική δικαιοσύνη, τουτέστιν έμπρακτη παραδοχή από πλευράς ανθρώπου τού αυτονόητου δικαιώματος τού υπάρχειν για όλα ανεξαιρέτως τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος, αναγνώριση του ίσου κύρους τους έναντι της προσωπικής παρουσίας του επάνω στον πλανήτη Γη και, ως εκ τούτων, υπεράσπισή του με κάθε δυνατό τρόπο, οπόταν θίγεται. Όλες αυτές οι εν δικαιοσύνη συμπεριφορές στηρίζονται κατ’ ουσίαν στην Αγάπη, από την οποία προήλθαμε «εκ του μη όντος εις το είναι» και την οποία οφείλουμε προς κάθε κατεύθυνση, ώστε να δικαιούμαστε να υπάρχουμε. Μες από αυτή την διαδικασία θα μπορούσε να οδηγηθεί ο σύγχρονος Κόσμος στην εν αρμονία κοινωνία (ή μάλλον, επανεπικοινωνία) με τον Θεό, στον «χορτασμό» δηλαδή, τον οποίον ευαγγελίζεται δια των Μακαρισμών του ο Ιησούς Χριστός. Οι κτιστές δικές μας ενέργειες υπέρ του κτιστού κόσμου μας -πείνα και δίψα για τα δίκαια και την κοσμική ισορροπία του- αποδεικνύουν και απευθύνουν σεβασμό προς τον Δίκαιο Κτίστη του Παντός. Στη συνέχεια, συναντώμενες με τις άκτιστες ενέργειες Εκείνου, θα μπορούσαν να οδηγήσουν ασφαλέστατα στην πληρότητα και μακαριότητα, την οποία εξασφαλίζει η αγαπητική παρουσία Του στη ζωή και τις δραστηριότητές μας.

Αξίζει να μνησθούμε ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος (υπερευαίσθητος σε θέματα Περιβάλλοντος πνευματικός ηγέτης των Ορθοδόξων και ήδη αναγνωρισμένος παγκοσμίως για τις σύντονες προσπάθειές του [10]) επισημαίνει επ’ αυτού: «(…) Έν των βασικωτέρων προβλημάτων, τα οποία αποτελούν το υπόβαθρον της οικολογικής κρίσεως, αποτελεί η έλλειψις δικαιοσύνης. Ως δικαιοσύνη δε, νοείται όχι μόνον η νομική αντιστοιχία δόσεως και αντιδόσεως, παραβάσεως και συνεπείας, παροχής και αντιπαροχής, αλλά και η καθολική αρετή, η επέκεινα της στενοκάρδου εκπληρώσεως υποχρεώσεων. Η Λειτουργική και πατερική παράδοσις της Εκκλησίας κρίνει ως δίκαιον εκείνον ο οποίος συμπονεί και δίδει ελευθέρως με μοναδικόν άξονα την αγάπην. Η δικαιοσύνη εκτείνεται τόσον προς τον συνάνθρωπον όσον και προς ολόκληρον την κτίσιν. Ο εμπρησμός των δασών, η ληστρική εκμετάλλευσις των φυσικών πόρων, το χάσμα ευημερίας μεταξύ “πλουσίου” Βορρά και του “πτωχού” Νότου, αποτελούν εκδηλώσεις παραβάσεως της αρετής της δικαιοσύνης» [11].

Βέβαια και για να μην θεωρηθούμε αιθεροβάμονες, με περίσκεψη κατανοούμε, ως σκεπτόμενοι και ανησυχούντες πολίτες του σύγχρονου νεφελώδους κόσμου μας, ότι όλα τα ανωτέρω εκτεθέντα αποτελούν παρηγορητικές απλώς αναλύσεις ή και αξιέξοδες (κύκνειες ίσως) ελπίδες, καθώς όλες οι περί την Οικολογία θεωρήσεις (από τη «θεωρία της Γαίας» [12] έως τη «Βαθιά» [13], τη «Ρηχή» [14], την «Κοινωνική» [15] ή τη «Θεολογική» [16] Οικολογία και άλλες ενδιαφέρουσες), παρά τις πάμπολλες και φιλότιμες προσπάθειές τους, αποτυγχάνουν ολοένα, επειδή προσκρούουν σε πολύ μεγάλα -ανομολόγητα εν πολλοίς- συμφέροντα, τα οποία οδηγούν τη Γη μας σε ολοκαύτωμα και βέβαιο χαμό, καθώς ολοένα και διαρκώς πυροβολείται η Ελπίδα.

Ή, μήπως, (πρέπει να) έχει διασωθεί η Ελπίδα;

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Ησαΐας 26,9.

2. Βλ. Ρόντερικ Φρέηζιερ Νας, Τα δικαιώματα της φύσης, Ιστορία της περιβαλλοντικής ηθικής, εκδ. Θυμέλη, Αθήνα 1995. Στις σελίδες αυτού του έργου (όπου ο αμερικανικός ριζοσπαστικός περιβαλλοντισμός βρίσκει έναν γνήσιο εκφραστή του) μεταξύ πολλών άλλων, αναφέρονται οι απόψεις του Τζων Λοκ, του Τζων Μιουρ, του Άλμπερτ Σβάιτσερ, της Κάρλστον, του Μπαρούχ Σπινόζα, του Χένρυ Θορώ και του Τζων Στιούαρτ Μιλλ. Πρβλ. Νικολίτσας Δ. Γεωργοπούλου, Ηθική της οικολογικής συνείδησης, Αθήνα 1995.

3. Τούτη η έως εσχάτων «βεντέτα» διεκτραγωδείται με περισσή ζωντάνια στο, James Lovelock, Η εκδίκηση της Γαίας. Γιατί η Γη αντεπιτίθεται και πώς μπορούμε ακόμα να σώσουμε την ανθρωπότητα, Μτφρ Άγγελου Φιλιππάτου, εκδ. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη, Αθήνα 2007.

4. Στοιχεία από την Βικιπαίδεια.

5. Τον εκκλησιαστικό σκεπτικισμό για το ατύχημα της Φουκουσίμα, το οποίο ακολούθησε τον καταστρεπτικό σεισμό των 8,9 ρίχτερ και το τσουνάμι, εξέφρασε με σχετικό Μήνυμά του από 13ης Μαρτίου 2011 εκ του Φαναρίου ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος: «Με σφιγμένην από πόνον την καρδίαν όλη η ανθρωπότης ζη το δράμα του τεκτονικού σεισμού που συνεκλόνισε την Ιαπωνίαν και εστοίχισε την ζωήν εις πολλούς συνανθρώπους μας. Με αγωνίαν βλέπει τας παραπλεύρους ζημίας εις την Χώραν του Ανατέλλοντος Ηλίου και εις τας άλλας χώρας του Ειρηνικού Ωκεανού. Προσευχαί απευθύνονται από κάθε γωνίαν της γης τόσον υπέρ των απολεσθέντων, όσον και υπέρ των εξακολουθητικώς δοκιμαζομένων και κινδυνευόντων από τας μετασεισμικάς εκρήξεις του εγκελάδου. Αλλ’ ήλθεν, αλλοίμονον!, ως μία ακόμη τραγική συνέπεια του σεισμού, η έκρηξις του πυρηνικού αντιδραστήρος της Φουκοσίμα, δια να καταστήση ακόμη φρικαλεώτερον τον εφιάλτην της Ιαπωνίας. Αι απαίσιαι συνέπειαι αυτής οσημέραι θα γίνωνται ευρύτερον αντιληπταί. Και όσον μεν αφορά εις τον σεισμόν, ο άνθρωπος δεν έχει λόγον. Τα αίτιά του τον υπερβαίνουν. Όσον αφορά όμως εις την έκρηξιν του πυρηνικού αντιδραστήρος και εις την πυρηνικήν ενέργειαν γενικώτερον, λόγος υπάρχει. Με όλον τον οφειλόμενον προς την επιστήμην σεβασμόν, εις την τοσούτον επικίνδυνον δι’ αυτήν την επιβίωσιν της ανθρωπότητος πυρηνικήν ενέργειαν, αντιπροτείνομεν τας ακινδύνους πρασίνας μορφάς ενεργείας, αι οποίαι και το περιβάλλον σέβονται και τον άνθρωπον δύνανται επαρκέστατα να υπηρετήσουν εις τας ανάγκας του. Ο Δημιουργός μας εχάρισεν ήλιον, αέρα, θαλάσσια και ωκεάνεια κύματα, εκ των οποίων δυνάμεθα να παράξωμεν ενέργειαν. Η οικολογούσα επιστήμη εφεύρε τρόπους και εξ αυτών των σκυβάλων να πορίζεται ενέργειαν ακίνδυνον. Διερωτώμεθα, λοιπόν: Προς τι η τροπή προς τόσον επικίνδυνα εγχειρήματα; Μήπως πρόκειται δι’ ύβριν κατά της φύσεως; Αλλά η φύσις εκδικείται! (…)» [Από τον επίσημο ιστότοπο του Οικουμενικού Πατριαρχείου: http://www.ec-patr.org/docdisplay.php?lang=gr&id=1301&tla=gr]

6. Βλ. σχετικά, Γιώργου Παπαδημητρίου, «Περιβαλλοντικό Σύνταγμα», στον συλλογικό Τόμο Μ. Σ. Σκούρτου και Κ. Μ. Σοφούλη, Η Περιβαλλοντική Πολιτική στην Ελλάδα. Ανάλυση του Περιβαλλοντικού Προβλήματος από τη Σκοπιά των Κοινωνικών Επιστημών, εκδ. τυπωθήτω Γιώργος Δαρδανός, Αθήνα 2005, σσ. 29-52.

7. Βλ. Γλ. Σιούτη, Η συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας του περιβάλλοντος, 1986, σ. 13. Εμπεριστατωμένο, συνοπτικό και χρηστικό επί του θέματος είναι και το μελέτημα: Ευαγγελίας Κουτούπα-Ρεγκάκου, Δίκαιο του περιβάλλοντος, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2005 (α΄ έκδοση).

8. Βλ. Ι. Κ. Καρακώστα, «Η προστασία των περιβαλλοντικών αγαθών μέσα από τη νομολογία των πολιτικών δικαστηρίων», στον συλλογικό Τόμο Μ. Σ. Σκούρτου και Κ. Μ. Σοφούλη, ό.π., σσ. 53-71.

9. Ματθ. 5,6.

10. Βλ. σχετικά στα: Πρωτοπρεσβυτέρου Παναγιώτη Καποδίστρια, Κεφάλαια Θεολογίας του Περιβάλλοντος, εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2006, σσ. 93-135 και Του ίδιου, «Ο οικολογικός λόγος του Οικουμενικού Πατριαρχείου (Νεότερες πτυχές)», Εφημέριος 58 (Νοέμβριος 2009) τεύχ. 9, σσ. 18-23.

11. Απόσπασμα από το προλογικό κείμενο «Επί τη εκδόσει των Πρακτικών του Δ΄ εν Χάλκη Οικολογικού Σεμιναρίου», το οποίο συγκλήθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο από 25 μέχρι 30 Ιουνίου 1997, με γενικό θέμα «Περιβάλλον και Δικαιοσύνη» Βλ. Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, Μηνύματα και Ομιλίαι δια το Περιβάλλον, εκδ. Φανάριον, Αθήναι 2002, σ. 296.

12. Βλ. James Lovelock, Η εκδίκηση της Γαίας…, ό.π., σ. 278.

13. Βλ. ό.π., σσ. 264 εξ.
14. Βλ. άρθρο «Η “ηθική” σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον» στον περί της Οικολογίας ιστότοπο της Εφημερίδας Απογευματινή: http://www.apogevmatini.gr/econews/?p=231 (δημοσίευση: 4.1.2009 - αποτύπωση: 14.1.2010)

15. Βλ. Murray Bookchin, “What is Social Ecology?”, from Environmental Philosophy: From Animal Rights to Radical Ecology, edited by M. E. Zimmerman, Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1993.

16. Βλ. Ηλία Οικονόμου, Θεολογική Οικολογία. Θεωρία και πράξη, Αθήνα 1994.

Μαθητικό Συνέδριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με θέμα «Ενέργεια, Περιβάλλον και Ανθρώπινη Κοινωνία»

2011-04-06T21:32:00.002+03:00

Καλαμάτα 9-10 Απριλίου 2011

Οργάνωση - Τόπος διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μπουγά, Πρωτοελλαδικού Μεγάρου - Ακοβίτικα, Καλαμάτας

Συνδιοργανωτές: Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας, Α.Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας, Δ/νση Α/θμιας Εκπ/σης ν. Μεσσηνίας, Δ/νση Β/θμιας Εκπ/σης ν. Μεσσηνίας, Κ.Π.Ε. Καλαμάτας, Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε. παράρτημα Πελοποννήσου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

9.00 – 9.20 Προσέλευση – Εγγραφές

9.20 – 9.30 Στοχοθεσία συνεδρίου, Φώτιος Δ. Μπουγάς, Διευθυντής Εκπαιδευτηρίων Μπουγά

9.30 – 9.45 «Ελληνικά Νησιά : Σύνθεση ΑΠΕ με ήπια τουριστική παρέμβαση - Αγροτουρισμός. Μελέτη περίπτωσης: Άγιος Ευστράτιος και Μήλος»
Δρ. Λεωνίδας Α. Παπακωνσταντινίδης, Καθηγητής Περιφερειακής Ανάπτυξης Τμήματος Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Α.Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας

9.45 – 10.00 «Εκπαίδευση για την ενέργεια: η προσέγγιση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων»,
Ευτυχία Μαύρου, Περιβαλλοντολόγος Μ.Δ.Ε. Ειδικός Επιστήμονας Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ)

10.00 – 10.15 «Εξοικονόμηση Ηλεκτρικής Ενέργειας»,
Παναγής Βασιλάτος - Οικονομολόγος, 1ο ΓΕΛ Αργοστολίου

10.15 – 10.30 «Ηλιακή Ενέργεια»,
Ιωάννα Αποστολοπούλου, Καθηγήτρια Τεχνολογίας, 4ο Γυμνάσιο Πύργου

10.30 – 10.45 «Κλιματική αλλαγή και ανανεώσιμες πηγές ενέργεις»,
Κατερίνα Αβδελά, Δασκάλα, Δημ. Σχ. Πειραματικό Σερρών, Κων/νος Καραμανλής

10.45 – 11.00 «Οι κλιματικές αλλαγές ως αιτία δημιουργίας περιβαλλοντικών προσφύγων»,
Ιωάννης Στάγιας, Καθηγητής Τεχνολογίας, Γυμνάσιο Ερμιόνης

11.00 – 11.30 Διάλειμμα

11.30 – 13.00 Βιωματικά Εργαστήρια:

1ο Εργαστήριο: «Εργαστήριο Ενεργειακής Τεχνολογίας» Χρήστος Κανελλόπουλος, Καθηγητής Μηχανολογίας, 4ο ΕΠΑΛ Καλαμάτας

2ο Εργαστήριο: «SOS Energy» Εργαστήριο Η/Υ με διαδραστικό παιχνίδι εξοικονόμησης ενέργειας, ΚΠΕ Καλαμάτας

3ο Εργαστήριο: «Ο Φαέθοντας παράγει καύσιμο» Άρις Νικολαΐδης, Φυσικός - Ελένη Λεμπέση, Χημικός, Εκπαιδευτήρια Μπουγά

4ο Εργαστήριο: «Φιδάκι Οικολογικής Μετακίνησης» Ευτυχία Μαύρου, Περιβαλλοντολόγος Μ.Δ.Ε. Ειδικός Επιστήμονας ΚΑΠΕ

5ο Εργαστήριο: «Κατασκευές» Εργαστήριο Επιστημών Γαλιλαίος

13.00 – 13.15 «Ήλιος: Ευλογία ή Ευλογιά»,
Δέσποινα Καλλιπέτη, Βιολόγος, ΓΕΛ Τυμπακίου, Φαιστού Κρήτης

13.15 – 13.30 «Η ενέργεια μέσα από τη συστημική σκέψη»,
Άγγελος Σολδάτος, Καθηγητής Οικιακής Οικονομίας, Γυμνάσιο Πύλου

13.30 – 13.45 «Το φυσικό λιμανάκι του Αποστόλου Παύλου στη Λίνδο Ρόδου»,
Αναστασία Χατζαντωνίου, Δασκάλα, Δημ.Σχ. Φανών Ρόδου

13.45 – 14.00 «Εγκαταστάσεις με φωτοβολταϊκά στη βόρεια Μεσσηνία»,
Ευτυχία Τούλιου, Δασκάλα, Δημ.Σχ. Αυλώνας

14.00 – 16.00 Γεύμα

16.00 – 18.00 Βιωματικά Εργαστήρια – Εργασία Πεδίου:

1o Εργαστήριο: «Το ανανεώσιμο ταξίδι τριών φίλων: Φούφης ο Ανεμούλης, Λάμπης ο Λιάκος, Νεράκης ο Τρέχας στην Καλαμάτα» Δρ. Διονύσης Παπαχρήστου, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, Ειδ. Επιστήμονας Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) και Ελένη Στεργιοπούλου, Ειδ. Επιστήμονας ΡΑΕ

2o Εργαστήριο: «Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική» - Θεωρητική Προσέγγιση και Έρευνα Πεδίου στις «Βιοκλιματικές Κατοικίες Καλαμάτας» ΚΠΕ Καλαμάτας

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

19.30 – 19.45 Προσέλευση – Χαιρετισμοί

19.45 – 20.05 «Το φυσικό περιβάλλον προστατευόμενο μεταξύ πρόληψης και καταστολής»,
Πρωτοπρεσβύτερος Παναγιώτης Καποδίστριας, Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος Ι.Μ. Ζακύνθου

20.05 – 20.25 «Ενέργεια, κτήριο και νοικοκυριό: δυνατότητες εξοικονόμησης»,
Ευτυχία Μαύρου, Περιβαλλοντολόγος Μ.Δ.Ε. Ειδικός Επιστήμονας ΚΑΠΕ

20.25 – 20.45 «Ο εθνικός στόχος του 2020 για την Κλιματική Αλλαγή. Υφιστάμενη κατάσταση και προοπτικές ανάπτυξης των έργων ΑΠΕ στην Ελλάδα», Δρ. Διονύσης Παπαχρήστου, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, Ειδ. Επιστήμονας ΡΑΕ

20.45 – 21.00 Συζήτηση

21.00 – 21.15 «Περιβαλλοντικά Τραγούδια» από την Περιβαλλοντική Ομάδα του Μουσικού Σχολείου Καλαμάτας

ΚΥΡΙΑΚΗ 10 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

10.00 – 10.15 «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και Εξοικονόμηση Ενέργειας χθες, σήμερα, αύριο»,
Μαρία Σταθέα, Φιλόλογος - Παναγιώτα Ψυχογυιοπούλου, Φιλόλογος - Βιβλιοθηκονόμος, 6ο ΓΕΛ Καλαμάτας Α Μ Μ Α

10.15 – 10.30 Α.Π.Ε. – Πράσινα Σπίτια: «Εφαρμογές στην Τοπική Κοινωνία»,
Απόστολος Παναγιώτου, Ηλεκτρολόγος - Σοφία Σαρρή, Φιλόλογος, Υπεύθυνη Περ/κης Εκπ/σης Β/θμιας Εκπ/σης ν. Αργολίδας

10.30 – 10.45 «Ενέργεια: πηγές, εναλλακτικές μορφές και εξοικονόμηση ενέργειας», Καλλιόπη Καλποδήμου, Φιλόλογος, 1ο ΕΠΑΛ Άργους

10.45 – 11.00 «Το νερό ως πηγή ενέργειας και τρόποι εξοικονόμησης νερού»,
Ηλίας Κυρίος, Καθηγητής Φυσικής Αγωγής, 12ο Δημ.Σχ. Αγρινίου

11.00 – 11.15 «Ανακύκλωση και Ενέργεια»,
Αθανάσιος Ψαρρέας, Δάσκαλος, 18ο Δημ. Σχ. Καλαμάτας

11.15 – 11.30 «Γύρνα φτερωτή του μύλου (από τον ανεμόμυλο και το νερόμυλο στα πάρκα αιολικής ενέργειας)»,
Μαρία Πουλάκου, Δασκάλα, Δημ. Σχ. Λαιίκων

11.30- 11.45 «Κατασκευές με θέμα την Ενέργεια»,
Σταυρούλα Νικολετσέα, Νηπιαγωγός, 4ο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Καλαμάτας

11.45 – 12.00 «Παίζουμε με τον αέρα»,
Χριστίνα Βλαχοπούλου, Ελένη Κουλούρη, Γιώτα Κωνσταντινέα, Νηπιαγωγοί, Εκπαιδευτήρια Μπουγά

12.00 – 12.15 Διάλειμμα

12.15 – 12.40 Παρουσιάσεις εργασιών βιωματικών εργαστηρίων - Συμπεράσματα

13.00 Λήξη Εργασιών Συνεδρίου

Τις εργασίες του Συνεδρίου συντονίζουν τα μέλη της οργανωτικής επιτροπής: Σταυρούλα Αλεξανδροπούλου, Υπεύθυνη Π.Ε. Β/θμιας Εκπ/σης ν. Μεσσηνίας, Φωτεινή Αργυροπούλου, Καθηγήτρια Εφαρμογών ΑΤΕΙ Καλαμάτας, Γεώργιος Παναγόπουλος, Υπεύθυνος Π.Ε. Α/θμιας Εκπ/σης ν. Μεσσηνίας, Γεώργιος Πανταζόπουλος, Καθηγητής Ηλεκτρολογίας ΚΠΕ Καλαμάτας, Αλίσσια Σπυροπούλου, Φιλόλογος-Υπεύθυνη Εκπ/κών Προγρ/των Εκπ/ρίων Μπουγά, π. Αθανάσιος Χατζής, Εφημ. Ενορ. Ι.Ν. Αναλήψεως του Χριστού Καλαμάτας, Υπεύθ. Νεότητας Ι.Μ.Μ.

Δηλητήρια στην πόρτα μας

2011-03-24T21:48:00.002+02:00

Όλοι αγωνιούμε για το πυρηνικό ατύχημα της Ιαπωνίας και τις ανάλογες οικολογικές εκτροπές, που θίγουν ούτως ή άλλως το οικοσύστημα. Και καλώς αγανακτούμε κι επαναστατούμε! Γύρω μας όμως συντελούνται διάφορα ακατάγραφα μικροεγκλήματα κατά τα φυσικού περιβάλλοντος, τα οποία δρούν πάντως εναντίον μας μακροπρόθεσμα και προσθετικά.

Είναι ο καιρός της Άνοιξης, καιρός που η φύση γύρω μας έχει γιορτή, καθώς ξανοίγει ανθοφορία στο φως και τη ζωή! Όμως η βλακώδης -πλην εγκληματική- συμπεριφορά ορισμένων οργιάζει... Κάποιοι (όχι λίγοι) συντοπίτες μας, μη ανεχόμενοι τα αθώα χορτάρια και τα έξοχα αγριολούλουδα στα ελαιοστάσια ή τα κτήματά τους, βρίσκουν λύση "πανεύκολη" για να τα αφανίσουν: Ειδικά ζιζανιοκτόνα φαρμακο-φαρμάκια, με τα οποία ραντίζουν τον τόπο τους, δίχως να συναισθάνονται -οι ανόητοι- ότι ραντίζουν κυριολεκτικά με θάνατο, όχι απλώς τα φυτά, αλλά και δια της διατροφικής αλυσίδας ή της ατμόσφαιρας τον ίδιο τους τον εαυτό, μαζί με τα παιδιά και τους οικείους τους. Για (δήθεν) ασφάλεια μάλιστα κρεμούν τα πειστήρια του εγκλήματος, όπως μαρτυρά η ανωτέρω φωτογραφία: Το μπουκάλι του θανάτου, που χρησιμοποιήθηκε για να σκοτώσει τα φυτά, ώστε να... προσέχουμε όσοι ενδεχομένως ορεγόμαστε να συλλέξουμε -ως συνήθως- αγριόχορτα... Τραγική κοροϊδία!...

Μα είναι δυνατόν να μην υπάρχει η στοιχειώδης ευαισθησία; Είναι δυνατόν να δηλητηριάζουμε εαυτούς και αλλήλους με τα φυτοφάρμακα και τα λοιπά τοξικά στις αγροτικές καλλιέργειες (ζιζανιοκτόνα - εντομοκτόνα - παρασιτοκτόνα ή μυκητοκτόνα), ενώ κοπτόμαστε για τα κακά της Οικουμένης; Ας διορθώσουμε πρώτα τις μειονεξίες του Οίκου μας, ώστε να δικαιούμαστε ύστερα να επαναστατούμε ή να προτείνουμε λύσεις για τα του Κόσμου.-

Αγανακτισμένος

π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Τα αγαπημένα των Ζακυνθινών "Κουρκουτζέλια". Τα τρώμε είτε βραστά, είτε κοκκινιστά. Φύονται παντού αυτή την εποχή, όμως τα φυτοφάρμακα σχεδόν απαγορεύουν το μάζεμά τους... Η φωτό προέρχεται από την αποψινή μας απόπειρα συγκομιδής τους, από υγιή ακόμη λιοστάσια του Μπανάτου. Δίπλα σε αυτά όμως, σε άλλα λιοστάσια, ήδη έχει ενσκύψει θάνατος...

Η αγωνία του Οικουμενικού Πατριάρχη για την έκρηξη στον πυρηνικό αντιδραστήρα της Φουκοσίμα / Explosion at Japanese nuclear plant

2011-03-13T00:55:00.005+02:00

Ευαίσθητος περί τα οικολογικά ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος -όπως και κάθε σώφρων άνθρωπος του πλανήτη μας- με αφορμή του μεγάλο πυρηνικό ατύχημα στην Ιαπωνία, εξαπέλυσε το ακόλουθο Μήνυμα προς την "πολιτισμένη" Οικουμένη. Ας ενωτισθούμε του σοφού λόγου του:

Με σφιγμένην από πόνον την καρδίαν όλη η ανθρωπότης ζη το δράμα του τεκτονικού σεισμού που συνεκλόνισε την Ιαπωνίαν και εστοίχισε την ζωήν εις πολλούς συνανθρώπους μας. Με αγωνίαν βλέπει τας παραπλεύρους ζημίας εις την Χώραν του Ανατέλλοντος Ηλίου και εις τας άλλας χώρας του Ειρηνικού Ωκεανού. Προσευχαί απευθύνονται από κάθε γωνίαν της γης τόσον υπέρ των απολεσθέντων, όσον και υπέρ των εξακολουθητικώς δοκιμαζομένων και κινδυνευόντων από τας μετασεισμικάς εκρήξεις του εγκελάδου. Αλλ’ ήλθεν, αλλοίμονον!, ως μία ακόμη τραγική συνέπεια του σεισμού, η έκρηξις του πυρηνικού αντιδραστήρος της Φουκοσίμα, δια να καταστήση ακόμη φρικαλεώτερον τον εφιάλτην της Ιαπωνίας. Αι απαίσιαι συνέπειαι αυτής οσημέραι θα γίνωνται ευρύτερον αντιληπταί. Και όσον μεν αφορά εις τον σεισμόν, ο άνθρωπος δεν έχει λόγον. Τα αίτιά του τον υπερβαίνουν. Όσον αφορά όμως εις την έκρηξιν του πυρηνικού αντιδραστήρος και εις την πυρηνικήν ενέργειαν γενικώτερον, λόγος υπάρχει.

Με όλον τον οφειλόμενον προς την επιστήμην σεβασμόν, εις την τοσούτον επικίνδυνον δι’ αυτήν την επιβίωσιν της ανθρωπότητος πυρηνικήν ενέργειαν, αντιπροτείνομεν τας ακινδύνους πρασίνας μορφάς ενεργείας, αι οποίαι και το περιβάλλον σέβονται και τον άνθρωπον δύνανται επαρκέστατα να υπηρετήσουν εις τας ανάγκας του. Ο Δημιουργός μας εχάρισεν ήλιον, αέρα, θαλάσσια και ωκεάνεια κύματα, εκ των οποίων δυνάμεθα να παράξωμεν ενέργειαν. Η οικολογούσα επιστήμη εφεύρε τρόπους και εξ αυτών των σκυβάλων να πορίζεται ενέργειαν ακίνδυνον. Διερωτώμεθα, λοιπόν: Προς τι η τροπή προς τόσον επικίνδυνα εγχειρήματα; Μήπως πρόκειται δι’ ύβριν κατά της φύσεως; Αλλά η φύσις εκδικείται!

Από του Οικουμενικού Πατριαρχείου εκτενείς προσευχάς αναπέμπομεν υπέρ του εν θλίψει και δοκιμασία ευρισκομένου προσφιλούς ιαπωνικού λαού και έκκλησιν ποιούμεθα προς πάσαν κατεύθυνσιν δι’ αναθεώρησιν της υπέρ της πυρηνικής ενεργείας πολιτικής των κρατών.

Στον παράδεισο του Pilanesberg National Park {1}

2011-03-03T21:30:00.002+02:00

Είναι 23 Φεβρουαρίου 2011 κι έχουμε την ξεχωριστή ευκαιρία να βρισκόμαστε στον παράδεισο του Pilanesberg National Park στην βορειοδυτική South Africa.

Τα πολλά λόγια είναι πραγματική φτώχεια, όταν έχουμε αποτυπώσει τις πανέμορφες εικόνες, που δημοσιεύουμε ανωτέρω. Σάς προ(σ)καλούμε να μπείτε μαζί μας στον μαγευτικό κόσμο των Ζώων που περικλείονται εκεί, αφήνοντας έξω "πάσαν την βιοτικήν μέριμναν"!!!

Crocodile Sanctuary: Από μακριά και... αγαπημένοι!

2011-02-07T00:16:00.000+02:00

Τον Νοέμβριο του 2007 βρισκόμαστε στο λεγόμενο Crocodile Sanctuary στο Sun City της Νοτίου Αφρικής. Κροκόδειλοι παντού τριγύρω μας! Μια πολυκοσμία, σάς λέμε!... Χιλιάδες κροκόδειλοι, ασφαλισμένοι, εννοείται! Φωτοβιντεοσκοπούμε όσο πιο προσεκτικά μπορούμε. Από μακριά και... αγαπημένοι!

Λεονταρισμοί στη Νότιο Αφρική / South Africa Lions

2011-01-30T12:53:00.006+02:00

Το οπτικοακουστικό υλικό της σημερινής συνάφειάς μας προέρχεται από το πρώτο ταξίδι μας στη South Africa, τον Νοέμβριο του 2007. Βρισκόμαστε σε φάρμα, στα βορειοδυτικά της Νοτίου Αφρικής, πολύ κοντά στον ποταμό Μόκολο και στα σύνορα της μεγάλης αυτής χώρας με τη γειτονική Μποτσουάνα.

Στο πρώτο βίντεό μας, θαυμάζουμε τη... φιλικότητα μιας ομάδας λιονταριών σε μιαν ασφαλισμένη φάρμα, ενώ σε όλα τα υπόλοιπα την διαδικασία ταΐσματός τους. Σάς προειδοποιούμε: Οι εικόνες σοκάρουν, δεδομένου ότι αποτυπώνουν τον προαιώνιο νόμο της άγριας ζωής!

π. Π. Κ.

Aurora Borealis. Λόγος π. Παναγιώτη Καποδίστρια μετά Μουσικής Σπύρου Δεληγιαννόπουλου

2011-01-28T10:05:00.001+02:00

Όλοι γνωρίζουμε το φαινόμενο Aurora Borealis (Βόρειο Σέλας). Πρόκειται για ένα πανηγύρι του φυσικού περιβάλλοντος, μια εξαίσια δόξα τής θείας μεγαλοπρέπειας, ούτως ή άλλως χάρμα οφθαλμών, που πάντοτε γοητεύει και θέλγει.

Πάνω σε μυστηριακή μουσική του καλού Ζακυνθινού συνθέτη Σπύρου Δεληγιαννόπουλου, ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας έγραψε στίχους στις αρχές του 2008, αφορμώμενος από τη μαγεία του φαινομένου αυτού, δημοσιευμένους ήδη στη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του "Καμένες Πεταλούδες. Ποιήματα 1979-2009".

Η σύμπραξη αυτή αποτυπώθηκε σ' ένα εκφραστικό των πραγμάτων βίντεο, το οποίο δημοσιεύουμε παρακάτω για να μετάσχουν οι φίλοι αναγνώστες του NaturaZante στην πανδαισία του μυστικού Σύμπαντος, δηλαδή του Λόγου μετά Μουσικής:

Ανάλογο θέμα, σε παλαιότερη δημοσίευση στον ίσκιο του Ήσκιου, δείτε εδώ.

Το Φελλόδεντρο της Ζακύνθου (Querqus Suber / Φελλοφόρος Βαλανιδιά)

2011-01-17T18:52:00.002+02:00

Εξερευνά και παρουσιάζει η Μαρία Σιδηροκαστρίτη-Κοντονή

Πριν από λίγες ημέρες, έλαβα από τον γείτονά μου κ. Δημήτρη Λευκαδίτη ένα μήνυμα και αρκετές φωτογραφίες ενός δέντρου, που φύεται στο κτήμα Καρρέρ στη θέση Παλιοκάντουνο (δρόμος Ζακύνθου Ρωμυρίου), με την επισήμανση ότι πρόκειται για Φελλόδεντρο, ύψους 10 μέτρων και διαμέτρου κόμης φυλλώματος 5 μέτρων.

Το είχα δει πολλές φορές και όλο έλεγα να ρωτήσω τί δέντρο είναι και όλο το αμελούσα.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία μου με τον ειδικό επί θεμάτων χλωρίδας κ. Λορέντζο (Λόρη) Μερκάτη, έμαθα ότι το επιστημονικό του όνομα είναι Querqus Suber και στα ελληνικά Φελλοφόρος Βαλανιδιά και είναι γηγενές δέντρο της Ιβηρικής Χερσονήσου, από τον φλοιό του οποίου εξάγεται ο γνωστός μας φελλός.

Το συγκεκριμένο Φελλόδενδρο πρέπει να είναι 100 χρόνων τουλάχιστον, σύμφωνα με αυτά που έλεγε στον ίδιο τον αγπαητό κ. Λόρη, ο Λουκάς Καρρέρ και είχε φυτευθεί από την οικογένειά του. Επίσης ότι είναι το μοναδικό δέντρο του είδους του, που έχει ευδοκιμήσει στην Ζάκυνθο και υπάρχει ακόμη ένα στην Κέρκυρα.

Σε σχετική αναζήτηση στο διαδίκτυο, βρήκα ότι στην Ικαρία "φύεται το μοναδικό Φελλόδεντρο της Ελλάδας", αλλά τελικά, φίλοι Ικαριώτες, δεν είναι μοναδικό!... Υπάρχουν άλλα δύο τουλάχιστον! Στην Ζάκυνθο και στην Κέρκυρα!!

Πολύ εύστοχη η φωτογράφηση του Φελλόδενδρου Δημήτρη! Μπορούμε από αυτή την ιστοσελίδα να καταγράψουμε και αλλά δέντρα που φύονται στο νησί μας και είναι μνημεία της φύσης! Ευχαριστούμε πολύ και από αυτή την θέση τον κ. Λορέντζο Μερκάτη για τις πολύτιμες πληροφορίες του.

Διαδικτυογραφία: www.Nikaria.gr και www.samartziswines.gr, για οποιον θέλει να μάθει για τις φυσικές ιδιότητες του δέντρου, τον τρόπο συγκομιδής του φελλού κλπ.

Ακρωτήρι του Zante, 14/10/2011