© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Άγραφα (6) Αμερική (25) Αφιερώματα (6) Γιώργος Καρρής (10) Γρεβενά (1) Έδεσσα (1) Ειδήσεις για το Περιβάλλον (28) Εκδόσεις (23) Εκπαίδευση (2) Ελαιο-σώματα (13) Επικαιρότητα (28) Ζάκυνθος και Περιβάλλον (233) Ζωές εφήμερες (μικρά videos π. Π. Κ.) (10) Θρησκεία και Περιβάλλον (365) Κείμενα π. Παναγιώτη Καποδίστρια (48) Κέντρο Λόγου ΑΛΗΘΩΣ (23) Κερκίνη (1) Κορινθία (1) Κρίσεις για τα "Κεφάλαια Θεολογίας του Περιβάλλοντος" (7) Λίμνη Πλαστήρα (6) Λογοτεχνία (2) ΜάνηNatura (1) Μοναχισμός και Περιβάλλον (9) Μουσεία Φύσης (16) Μουσική (2) Οικολογικά Συνέδρια (58) Οικολογικές δράσεις Βατικανού (5) Πρωτοβουλίες Οικουμενικού Πατριάρχη (281) Πυρκαγιές 2007 (13) Πυρκαγιές 2009 (6) Πυρκαγιές 2017 (10) Πυρκαγιές 2018 (9) Πυρκαγιές 2019 (1) Σεισμοί (2) Στίγματα (62) Στροφάδια (20) Ταινίες οικολογικές (14) ΤΕΙ Ζακύνθου (10) Το Η΄ Οικολογικό Συμπόσιο στον Μισισιπή (22) Υμνολογία Οικολογική (4) Φύση Ιορδανίας (6) Φύση Κιέβου (4) ΦωτοNatura (209) Ώρα της Γης (9) AfricaNatura (24) Covid-19 (7) Editorial (1) Greener Attica 2018 (9) Halki Summit 2012 (6) Halki Summit 2015 (5) Halki Summit 2019 (5) Halki Summit 2021 (1) Halki Summit 2022 (1) Halki Summit 2024 (3) Holy Land Άγιοι Τόποι (1)
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Υμνολογία Οικολογική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Υμνολογία Οικολογική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

5.9.26

«Η φύσις οδυνάται»: Μια παλαιά προσευχή απέναντι στη σημερινή οικολογική αγωνία

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Πριν είκοσι χρόνια, ύστερα από ανάθεση του τότε Μητροπολίτου Ζακύνθου Χρυσοστόμου, νυν Δωδώνης, συνέταξα μια σύντομη «Ακολουθία επί τη Ημέρα του Περιβάλλοντος», προορισμένη αρχικά να αναπέμπεται στη Ζάκυνθο κατά την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, στις 5 Ιουνίου, και φυσικά δυνάμενη να χρησιμοποιείται και την 1η Σεπτεμβρίου, κατά την εκκλησιαστική Ημέρα Προσευχής για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η Ακολουθία πρωτοδημοσιεύθηκε στο «Εορτολόγιον 2007» της Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου. Εσείς μπορείτε να την δείτε και να την αναγνώσετε ΕΔΩ! Ξαναδιαβάζοντάς την σήμερα, ορισμένες φράσεις της ακούγονται μέσα μου διαφορετικά. Όσα τότε γράφονταν ως αγωνία και προειδοποίηση έχουν πλέον αποκτήσει γύρω μας πρόσωπο, τόπο και καθημερινή εμπειρία.

5.6.11

Γιορτή οικολογικής ευαισθητοποίησης στο Μπανάτο Ζακύνθου για την Ημέρα Περιβάλλοντος 2011




Σήμερα το πρωί, στον ναό της Φανερωμένης Μπανάτου, αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, έγινε εκτενής αναφορά στο πολύπαθο Φυσικό Περιβάλλον μας, με την ευκαιρία της 5ης Ιουνίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος.


Κατ' αρχήν ο Εφημέριος π. Παναγιώτης Καποδίστριας ομίλησε επίκαιρα, με θέμα "Καλλιεργώντας την Ηθική του Περιβάλλοντος στην καθημερινότητά μας", προκαλώντας σε οικολογική ευαισθητοποίηση τους εκκλησιαζόμενους και ύστερα εψάλη ειδική Ακολουθία, η οποία έχει συντεθεί παλαιότερα από τον ίδιο.

ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΠΙ ΤΗι ΗΜΕΡΑι ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ


ποίημα Πρωτοπρεσβυτέρου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου
ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Ν. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ*

ἀναπεμπομένη τῇ 1ῃ Σεπτεμβρίου καί 5ῃ Ἰουνίου

Ὁ Διάκονος:
Εὐλόγησον Δέσποτα.

Ὁ Ἀρχιερεύς:
Εὐλογητός ὁ Θεός ἡμῶν, πάντοτε νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ὁ Χορός:
Ἀμήν.

Καί τά τροπάρια˙
Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α΄. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.
Τῆς κτίσεως τό θαῦμα βεβηλώσας ἀφρόνως,
νῦν περιπατῶν ἐν κινδύνῳ ἡσυχίαν οὐχ εὗρον,
ἡ φύσις ὀδυνᾶται γοερῶς, κἀγώ τήν ἀστοχίαν θεωρῶ.
Διά τοῦτο εἰς μετάνοιαν ἐλθών κραυγάζω σοι Θεέ μου˙
Δόξα σοῖς μεγαλείοις Πλαστουργέ,
αἶνος τῷ σῷ θελήματι,
ὕμνος τῷ πάντων ποιητῇ καί ζωήν παρέχοντι.

Δόξα. Καί νῦν. Θεοτοκίον.
Τοῦ Γαβριήλ φθεγξαμένου…

Ὁ Διάκονος:
Ἐλέησον ἡμᾶς, ὁ Θεός, κατά τό μέγα ἔλεός σου, δεόμεθά σου ἐπάκουσον καί ἐλέησον.

Ὁ Χορός (ἑκάστην δέησιν):
Κύριε ἐλέησον (τρίς).

Ὁ Διάκονος:
Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τῶν εὐσεβῶν καί ὀρθοδόξων Χριστιανῶν.

Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν Χρυσοστόμου καί πάσης τῆς ἐν Χριστῷ ἡμῶν ἀδελφότητος.

Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ ἐλέους, ζωῆς, εἰρήνης, ὑγείας, ἐπισκέψεως, διαφυλάξεως καί ἐνισχύσεως πάντων τῶν ὑπέρ τῆς προστασίας τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος ἀνυστάκτως κοπιώντων καί ἀνιδιοτελῶς ἐργαζομένων πολιτῶν, κινημάτων καί ὀργανώσεων καί ὑπέρ τοῦ Κύριον καί Δημιουργόν ἡμῶν ἐπί πλέον εὐλογηθῆναι ἐν πᾶσι.

Ἔτι δεόμεθα καί ὑπέρ τοῦ εἰσακοῦσαι Κύριον τόν Θεόν ἡμῶν φωνῆς τῆς δεήσεως ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν, καί ἐλεῆσαι ἡμᾶς.

Ὁ Ἀρχιερεύς:
Ἐπάκουσον ἡμῶν, ὁ Θεός, ὁ Σωτήρ ἡμῶν, ἡ ἐλπίς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς καί τῶν ἐν θαλάσσαις καί ἀέρι μακράν˙καί ἵλεως, ἵλεως γενοῦ ἡμῖν, Δέσποτα, ἐπί ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν, καί ἐλέησον ἡμᾶς.
Ἐλεήμων καί φιλάνθρωπος Θεός ὑπάρχεις, καί σοί τήν δόξαν ἀναπέμπομεν, τῷ Πατρί, καί τῷ Υἱῷ καί τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ὁ Χορός:
Ἀμήν.

Ὁ Ἀρχιερεύς:
Εἰρήνη πᾶσι.

Ὁ Χορός:
Καί τῷ πνεύματί σου.

Ὁ Διάκονος:
Τάς κεφαλάς ἡμῶν ἐν Κυρίῳ κλίνωμεν.

Ὁ Χορός:
Σοί Κύριε.

Ὁ Ἀρχιερεύς εἰς ἐπήκοον πάντων ἀναγιγνώσκει τήν Ἱκετήριον ταύτην Εὐχήν:
Δέσποτα τῆς ζωῆς ἡμῶν καί Παροχεῦ ὑπέροχε πάντων τῶν ὄντων καί τῶν μή ἱστορηθέντων εἰσέτι πραγμάτων τοῦ Κόσμου, Σοῦ δεόμεθα κλίνοντες πάλιν καί πολλάκις ἐνώπιόν Σου νοῦν καί γόνυ μετανοίας, στρέψον ἐπί τήν ἀνθρωπίνην ἡμῶν ἀσθένειαν ὄμμα στοργικόν ἐπιεικείας, ἐν ὄψει ἡμερῶν χαλεπῶν ἐπερχομένων, ἐκείνων τῶν ἐσχάτων. Τά ἔργα τοῦ Λόγου καί τῶν χειρῶν Σου οὐδόλως ἐσεβάσθημεν ἀλλ’ ἀσελγήσαντες ἐπ’ αὐτῶν ἐμιάναμεν, τήν ὡραίαν χλωρίδα καί πανίδα βαναύσως ἐσκυλεύσαμεν, πολέμους ἡτοιμάσαμεν ἀνηλεεῖς καί καταστροφάς μή ἀναστρεψίμους ἐπεφέραμεν, πρόξενοι πνευματικοῦ τε καί βιολογικοῦ θανάτου καταστάντες ἐν τῷ ὀνόματί Σου συχνάκις, τάς ἐντολάς Σου περί καλῆς διαχειρίσεως τοῦ περιβάλλοντος Κόσμου ἀνερυθριάστως καταφρονήσαντες.
Ὑποχείρια τῆς ἡμετέρας παρανοίας γεγονότες, ἐν γῇ θρηνούσῃ καί ἀφιλοξένῳ περιπατοῦμεν ἐπικινδύνως μή ἔχοντες τόπον κρυβῆναι καί παῤῥησίαν ἐνώπιόν Σου, ἀλλ’ ὡς πρός πατέρα προσφεύγομεν νῦν οἱ ἀνάξιοι καί ἄσωτοι, εἰς τό ἔλεος ἐκείνου ἐλπίζοντες καί τήν εὐσπλαχνίαν ἐκείνου ἐκλιπαροῦντες. Ἐλθέ οὖν, σπεῦσον, κατάβηθι, συγχώρησον καί διάσωσον ἡμᾶς τούς τρισαθλίους παντελεῆμον Πάτερ, ἐνισχύων τῇ σῇ ἀνεκφράστῳ σοφίᾳ τάς σκέψεις πάντων τῶν καλῶς οἰκολογούντων καί ἀνιδιοτελῶς ἀγωνιζομένων πολιτῶν, κινημάτων καί ὀργανώσεων, ἐκπαιδευτικῶν καί μαθητευομένων ὑπέρ διαρκοῦς προστασίας τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος, ἐπιστροφῆς δέ εἰς τήν ἀρχαίαν ὁροθεσίαν καί ὁλοκληρίαν, ἥν πρό τοῦ βιασθῆναι εἶχεν.
Σύ γάρ ὑπάρχεις βοηθός καί σκεπαστής τοῦ παντός Κόσμου καί σοί τήν ἱκετήριον ταύτην εὐχήν ἀναμέλπομεν, μεσιτείαις καί οἰκτιρμοῖς τῆς Ὑπεραγάθου Θεοτόκου, τοῦ ἁγίου Προστάτου τῆς Ζακύνθου Διονυσίου, τῶν ἁγίων ἐνδόξων Νεομαρτύρων Θεοφίλου καί Στροφαδιτῶν Πατέρων καί πάντων τῶν Ἁγίων.

Δι’ εὐχῶν τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ὁ Θεός, ἐλέησον καί σῶσον ἡμᾶς.

Ὁ Χορός: Ἀμήν.

-------
* Ἡ Ἀκολουθία αὐτή ποιήθηκε ἀπό τόν π. Παναγιώτη Καποδίστρια, κατόπιν σχετικῆς ἀνάθεσης τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ζακύνθου κ. Χρυσοστόμου, γιά νά ψάλλεται κάθε χρόνο στίς 5 Ἰουνίου, κατά τή λειτουργική σύναξη τοῦ Ἀνώτερου Τεχνολογικοῦ Ἱδρύματος Ἰονίων Νήσων (Παραρτήματος Ζακύνθου - Τμήματος Οἰκολογίας και Περιβάλλοντος) στά ὅρια τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ζακύνθου. Ἐννοεῖται, ὅτι ἡ Ἀκολουθία δύναται νά ψαλεῖ καί κατά τήν ἐκκλησιαστική Ἡμέρα Περιβάλλοντος, τήν 1η Σεπτεμβρίου καί σέ κάθε ἄλλη περίπτωση κριθεῖ ἀναγκαία.

21.7.07

Ένας αρχαίος Ψαλμός για το Περιβάλλον

Γράφει ο π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

Καθώς ο ήλιος δύει...


Το Βιβλίο των Ψαλμών, ένα από τα 49 της Παλαιάς Διαθήκης, έχει γραφεί στο μεγαλύτερο μέρος του από τον Δαβίδ, κορυφαία φυσιογνωμία του προχριστιανικού κόσμου: Αξιομνημόνευτο βασιλιά, σπουδαίο προφήτη και υποδειγματικό ποιητή.
Ο 103ος (ργ') Ψαλμός του είναι ο γνωστότερος στο ευρύ κοινό μέσα στους αιώνες, ονομάζεται μάλιστα και «Προοιμιακός», επειδή χρησιμοποιείται από την Εκκλησία μας κάθε απόβραδο στην αρχή της λειτουργικής ημέρας, στην Ακολουθία δηλαδή του Εσπερινού, γι' αυτό ακριβώς είναι και τόσο διαδεδομένος μεταξύ των Χριστιανών.
Είναι όντως ιδιαίτερα κατανυκτική και πνευματικά γόνιμη η στιγμή, κατά την οποία, καθώς ο ήλιος δύει, μέσα στους ναούς των Ορθοδόξων ακούγεται αυτός ο Ψαλμός, ο οποίος υμνεί και μεγαλύνει τον Δημιουργό Θεό, περιγράφοντας με λεπτομερή δύναμη λόγου κι επάρκεια εικόνων το θαύμα-μυστήριο των κτισμάτων Του, που μάς περιβάλλουν. Ως εκ τούτου, ο λεγόμενος Προοιμιακός Ψαλμός θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και Περιβαλλοντικός Ψαλμός.



Στόχος, η αλλαγή νοοτροπίας


Ό,τι μάς περιβάλλει, από το φως, τα νέφη, τους ανέμους, τη γη και την άβυσσο έως τα πετεινά του ουρανού, τα ξύλα της πεδιάδας, τα ελάφια, τους λαγούς, τα λιονταράκια ή τα κήτη στη θάλασσα και ό,τι άλλο έμψυχο ή άψυχο, έμβιο ή μη, αποτελεί καρπό της Αγάπης και των δίχως πέρας δυνατοτήτων του Πατέρα Θεού. Είναι όλα κρίκοι αλληλένδετοι της χρυσής αλυσίδας της Δημιουργίας Του, στίχοι εύρωστοι του κοσμικού Του Ποιήματος. Αυτός το ποιητικό Αίτιο, ο Ποιητής Αυτός! 
Απώτερος σκοπός Του, η λογική και άλογη κτίση να μετέχει σύνολη στην αγαπητική (δηλαδή: ερωτική) συνάφεια μ' Εκείνον. Θαυμάζουμε το γύρω μας θαύμα και ποθούμε μια ζωντανή συνάντηση με τον Θαυματουργήσαντα. Διαπιστώνουμε την ιερότητα των υλικών στοιχείων και καλούμαστε σε συναίσθηση και αλλαγή νοοτροπίας, μια κίνηση δηλαδή αποφασιστικής σημασίας προς τον εσώτερο ψυχικό μας κόσμο, η οποία -σημειωτέον- στη θεολογική και αγιοπατερική γλώσσα ονομάζεται «μετάνοια». 
Δεν είναι επιτρεπτό και καθόλου ωφέλιμο, όλα να διαπιστώνονται με τόσην αρμονία δομημένα, ενώ εμείς, οι έχοντες και κατέχοντες την εξαιρετική και θεόσδοτη δωρεά της λογικής και του αυτεξούσιου, να συμπεριφερόμαστε διαρκώς σαν αστείοι πραξικοπηματίες ή κακότροποι υπονομευτές και δολιοφθορείς της Αυθεντικότητας μέσα στη μεγαλειώδη (μα εξόχως ευαίσθητη) δημοκρατική κοινωνία των όντων και του οικοσυστήματος, μέρος ή μέλος τού οποίου αναπόφευκτα είμαστε κι εμείς οι ίδιοι.
Ο Προοιμιακός ή Περιβαλλοντικός Ψαλμός ενδιαφέρεται, λοιπόν, για την όσο είναι ακόμη καιρός ευαισθητοποίηση και του σύγχρονου σκοτισμένου ανθρώπου! Τον καλεί ν' αναπτύξει ξεκάθαρη και ανδρεία οικολογική νοοτροπία, δίχως πτώσεις και μεταπτώσεις· να καλλιεργήσει ειλικρίνεια και ισορροπία στη σχέση του με το κοινό μας σπίτι, τον Κόσμο μας, αισθητό και υπεραισθητό.


103ος (ργ') ΨΑΛΜΟΣ του ΔΑΒΙΔ 
[Νεοελληνική απόδοση: π. Π. Καποδίστριας]


Να ευλογείς, ψυχή μου, τον Κύριο.

Κύριε, ο Θεός μου, πόσο πολύ αναδείχτηκες μέγας!
Αίνο και μεγαλοπρέπεια ντύθηκες,
εσύ που το φως σα ρούχο σου φοράς,
ξαπλώνοντας τον ουρανό σα κάλυμμα δερμάτινο.
Ο στεγάζοντας τα πάνω ουράνια σε νερά,
ο που τα νέφη έκαμε άρμα του
και στις φτερούγες των ανέμων περπατά.
Ο που έπλασε τους αγγέλους του πνεύματα
και τους λειτουργούς του φλόγα πυρός.

Αυτός είναι που θεμελίωσε τη γη στην ασφάλειά της επάνω,
στον αιώνα του αιώνα δε θα γείρει.
Σαν ιμάτιο η άβυσσος περικάλυμμά του,
πάνω στα βουνά θα σταθούν τα νερά.
Τα επιτίμησες και θα φύγουν,
από τη βροντή της φωνής σου θα δειλιάσουν.
Βουνά ορθώνονται πάνω,
πεδιάδες κατεβαίνουν
όπου τα θεμελίωσες.
Σύνορο έβαλες που δεν θα ξεπεράσουν,
ούτε θα επιστρέψουν να καλύψουν τη γη.
Στα φαράγγια τις πηγές ο εξαποστέλλοντας
δίοδο θα βρίσκουν τα νερά στα όρη ανάμεσα,
θα ποτίσουν όλα τα θηρία του αγρού
όναγροι στη δίψα τους θα τα καλοδεχτούν,
πάνω τους θα κατασκηνώσουν τ’ ουρανού τα πετεινά
μες από τις πέτρες θα φωνάξουν.
Ο ποτίζοντας από τα ύψη του βουνά
η γη απ’ τον καρπό θα χορτάσει των έργων σου.
Ο που κάνεις να βλαστήσει χορτάρι για τα ζωντανά
και χλόη να ξεπερετιούνται οι άνθρωποι
ψωμί να βγάνει από τη γη
και την καρδιά του ανθρώπου ευφραίνει το κρασί
ώστε με λάδι το πρόσωπό του ν’ απαλύνει
και το ψωμί στηρίζει την καρδιά του ανθρώπου.
Θα χορτάσουν τα ξύλα της πεδιάδας
οι κέδροι του Λιβάνου που φύτεψες.
Εκεί στρουθία θα στήσουνε φωλιά
με πρώτη και καλύτερη του ερωδιού.
Τα ψηλά βουνά για τα ελάφια
πέτρα
των λαγών το καταφύγιο.

Σελήνη εποίησε για τους καιρούς
τη δύση του έμαθε ο ήλιος.
Σκοτάδι έβαλες κι έγινε νύχτα
ανάμεσά της θα διαβούν του δάσους όλα τα θεριά.
Λιονταράκια ωρυόμενα ν’ αρπάξουν
τροφή να γυρέψουν απ’ τον Θεό.
Ο ήλιος ανάτειλε και συνάχτηκαν
στις μάντρες τους θα κοιμηθούν.
Για τη δουλειά του θάβγει ο άνθρωπος
μέχρι το βράδυ στη δουλειά.

Πόσο μεγάλα τα έργα σου, Κύριε!
Όλα με σοφία τα δημιούργησες
γέμισε από τα κτίσματά σου η γη.
Να, η θάλασσα η μεγάλη κι ευρύχωρη
εκεί αναρίθμητα ερπετά
μικρούλια ζώα και μεγάλα
πλοία εκεί τη διαπλέουν
κι ετούτος ο δράκοντας που τον έπλασες να την εμπαίζει.
Όλα περιμένουν από Σε
στην πρώτη ευκαιρία να τους δώσεις τροφή
κι όταν τους δώσεις θα την μαζέψουν.
Θα τους στερήσεις την πνοή και θα εκλείψουν
στο χώμα τους επιστρέφοντας.
Θα τους στείλεις την πνοή και θα κτιστούν
το πρόσωπο της γης θ’ ανακαινίσεις.

Ας είναι του Κυρίου η δόξα στους αιώνες
ας ευφρανθεί ο Κύριος λόγω των έργων του.
Αυτός που βλέμμα ρίχνει στη γη και την κάνει να τρέμει
αγγίζει τα βουνά και καπνίζονται.

Όσο ζήσω τον Κύριο θα τραγουδήσω
Θα ψάλω τον Θεό μου όσο υπάρχω.

Μακάρι να του αρέσει το ποίημά μου ετούτο
Κι εγώ θα ευφρανθώ με τον Κύριο μαζί.
Μακάρι να εκλείψουν οι αμαρτωλοί από τη γη
και οι άνομοι να μην υπάρχουν.

Να ευλογείς, ψυχή μου, τον Κύριο.

Οι συνεπέστεροι Αναγνώστες μας

Related Posts with Thumbnails