© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Άγραφα (6) Αμερική (25) Αφιερώματα (6) Γιώργος Καρρής (10) Γρεβενά (1) Έδεσσα (1) Ειδήσεις για το Περιβάλλον (28) Εκδόσεις (23) Εκπαίδευση (2) Ελαιο-σώματα (13) Επικαιρότητα (28) Ζάκυνθος και Περιβάλλον (233) Ζωές εφήμερες (μικρά videos π. Π. Κ.) (10) Θρησκεία και Περιβάλλον (335) Κείμενα π. Παναγιώτη Καποδίστρια (41) Κέντρο Λόγου ΑΛΗΘΩΣ (23) Κερκίνη (1) Κορινθία (1) Κρίσεις για τα "Κεφάλαια Θεολογίας του Περιβάλλοντος" (7) Λίμνη Πλαστήρα (6) Λογοτεχνία (2) ΜάνηNatura (1) Μοναχισμός και Περιβάλλον (9) Μουσεία Φύσης (16) Μουσική (2) Οικολογικά Συνέδρια (51) Οικολογικές δράσεις Βατικανού (5) Πρωτοβουλίες Οικουμενικού Πατριάρχη (255) Πυρκαγιές 2007 (13) Πυρκαγιές 2009 (6) Πυρκαγιές 2017 (10) Πυρκαγιές 2018 (9) Πυρκαγιές 2019 (1) Σεισμοί (2) Στίγματα (62) Στροφάδια (20) Ταινίες οικολογικές (14) ΤΕΙ Ζακύνθου (10) Το Η΄ Οικολογικό Συμπόσιο στον Μισισιπή (22) Υμνολογία Οικολογική (3) Φύση Ιορδανίας (6) Φύση Κιέβου (4) ΦωτοNatura (209) Ώρα της Γης (9) AfricaNatura (23) Covid-19 (7) Editorial (1) Greener Attica 2018 (9) Halki Summit 2012 (6) Halki Summit 2015 (5) Halki Summit 2019 (5) Halki Summit 2021 (1) Halki Summit 2022 (1) Holy Land Άγιοι Τόποι (1)

28.9.11

Maropeng, The Cradle of Humankind. Επιστροφή στον τόπο καταγωγής
























Μια ώρα έξω από τις πόλεις Πρετόρια και Γιοχάνεσμπουργκ της Νοτίου Αφρικής, βρίσκεται το Maropeng, μια εκτεταμένη περιοχή, στην οποία έχουν διαπιστωθεί ευρήματα ζωής 3.000.000 χρόνων πριν

Οι συντελεστές του NaturaZante βρεθήκαμε εκεί τον Ιούνιο του 2010 και θαυμάσαμε τον τόπο και τα σπουδαία εκθέματα, τα οποία -από κάθε άποψη- μάς άφησαν άφωνους! Maropeng στα Σετσουάνα (την κύρια γλώσσα των ιθαγενών στην περιοχή αυτή της Νότιας Αφρικής) σημαίνει "επιστροφή στον τόπο καταγωγής".

Ένα τεράστιο, λιτό, αλλά χρηστικό και μοντέρνο Μουσείο μάς υποδέχτηκε. Αποτυπώσαμε ό,τι μπορέσαμε: φωτογραφίες και videos, ώστε να λάβουν γνώση οι απανταχού αναγνώστες μας! Εδώ, ξέχωρα από την επιστροφή στο Λίκνο της Ανθρωπότητας, μπορεί ο κάθε απαιτητικός επισκέπτης και μάλιστα η νέα γενιά να μορφωθεί πολύπλευρα σε 2.500 τ.μ. (δείτε παρακάτω videos 2 και 3) και μια βόλτα με βάρκα στις απαρχές της ύπαρξης της Γαίας (βλ. video 1).






23.9.11

Στον παράδεισο του Pilanesberg National Park {2}


















[Μια ακόμη περιδιάβαση στον θεσπέσιο αυτόν τόπο της Νοτίου Αφρικής! Φωτοαποτυπώσεις επιτόπου: π. Παναγιώτης Καποδίστριας, 23 Φεβρουαρίου 2011]

20.9.11

Υπέρκαλα χρώματα φθινοπωρινού δειλινού














Απόψε, στην ύπαιθρο του Μπανάτου εν Ζακύνθω!
Φωτογραφίες τού π. Παναγιώτη Καποδίστρια.

2.9.11

Προς μιαν οικολογική "Χάρτα της Μεσογείου"


Κατά την χθεσινή πολυσήμαντη Συνάντηση των Προκαθημένων των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων και του Αρχιεπισκόπου Κύπρου στο Φανάρι, για θέματα, που εσχάτως απασχολούν ή και ταλανίζουν τους λαούς της Μέσης Ανατολής, ο Πρώτος των Ορθοδόξων Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, στην εμπεριστατωμένη εισαγωγική Ομιλία του, ανάμεσα στους άλλους προβληματισμούς, τους οποίους κατέθεσε στην τράπεζα της συσκέψεως ήταν και το οικολογικό πρόβλημα της λεκάνης της Μεσογείου και δη της Μέσης Ανατολής.

Τούτου δεδομένου ανήγγειλε ότι προετοιμάζει Συνάντηση των θρησκευτικών ηγετών της περιοχής, η οποία θα μπορούσε να συμφωνήσει και διακηρύξει μιαν οικολογική "Χάρτα της Μεσογείου", στην οποία θα καθίστανται προφανείς οι θρησκευτικές πεποιθήσεις επί του σοβαρού αυτού προβλήματος, που οδηγεί -αργά, μα σταθερά- τον όλο πλανήτη μας στην απώλεια.

Για μιαν ακόμη φορά ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο "Πράσινος Πατριάρχης", πρωτοπορεί σε σοβαρές πρωτοβουλίες υπέρ της Οικουμενικής Ωφέλειας!

Ας ενωτισθούμε το σχετικό απόσπασμα της Ομιλίας Βαρθολομαίου:

"[.........]
Συνοψίζων το νόημα της εορτής της Ινδίκτου ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης εντοπίζει αυτό εις τρία σημεία: α) τον εορτασμόν του νέου εκκλησιαστικού έτους, β) την ανάμνησιν της μεταβάσεως του Κυρίου εις την συναγωγήν των Ιουδαίων, κατά την οποίαν εδόθη εις Αυτόν να αναγνώση εκ του βιβλίου του Ησαΐου την αρχήν του ξα΄ κεφαλαίου «Πνεύμα Κυρίου επ' εμέ, ου ένεκεν έχρισέ με» και γ) την εκζήτησιν του ελέους του Θεού κατά το νέον έτος (Νικοδήμου του Αγιορείτου, Συναξαριστής, Βενετία 1819, τομ. α’ σ. 1-2). Εις ταύτα το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, ανταποκρινόμενον εις τας ανάγκας των καιρών, προσέθηκεν από του έτους 1989 επί των ημερών του αοιδίμου προκατόχου ημών Πατριάρχου Δημητρίου, αποφάσει της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, και έτερον νόημα εις την εορτήν ταύτην δια της αφιερώσεως αυτής εις την προστασίαν του φυσικού περιβάλλοντος. Προς τούτο εξεπονήθη, Πατριαρχική εντολή, ειδική ιερά ακολουθία υπό του αειμνήστου αγιορείτου υμνογράφου Γερασίμου του Μικραγιαννανίτου, ήτις και συμψάλλεται μετά της εν τω Μηναίω ιεράς ακολουθίας την α΄ Σεπτεμβρίου εκάστου έτους, εξαπολύεται δε κατά την Θείαν Λειτουργίαν της ημέρας ταύτης ειδικόν Πατριαρχικόν Μήνυμα σχετικόν προς την προστασίαν του φυσικού περιβάλλοντος.

Η κρισιμότης και το επείγον του θέματος της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος είναι σήμερον εις όλους γνωστά. Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, πρώτον μεταξύ των χριστιανικών Εκκλησιών και Ομολογιών, διέγνωσε την σοβαρότητα του θέματος και δια σειράς πρωτοβουλιών και ενεργειών προσεπάθησε και προσπαθεί να ευαισθητοποιήση πρώτιστα πάντων τους ηγέτας και τα μέλη της Εκκλησίας, ως και πάντα άνθρωπον καλής θελήσεως, ως προς την υποχρέωσιν πάντων των ανθρώπων να σεβασθώμεν και διαφυλάξωμεν την κτίσιν του Θεού, η οποία, κατά τον Απόστολον, «συστενάζει και συνωδίνει» (Ρωμ. 8, 22), ιδία εις τας ημέρας ημών, κατά τας οποίας επλεόνασεν ο ευδαιμονισμός και η ακόρεστος πλεοναξία του ανθρώπου, ένεκα των οποίων το φυσικόν περιβάλλον και ο πλανήτης ημών αντιμετωπίζουν τον κίνδυνον ολικής καταστροφής.

Εν τω πλαισίω του ζωηρού τούτου ενδιαφέροντος του Οικουμενικού Πατριαρχείου δια την προστασίαν της δημιουργίας του Θεού, ενδιαφέροντος το οποίον, είμεθα βέβαιοι, και υμείς, αγαπητοί αδελφοί, πλήρως συμμερίζεσθε, εσκέφθημεν ότι θα ήτο καλόν και επιβεβλημένον να στρέψωμεν την προσοχήν ημών εις την περιοχήν, εις την οποίαν αι Εκκλησίαι ημών από της ιδρύσεως αυτών και δια μέσου των αιώνων διαβιούν, εις την λεκάνην δηλονότι της Μεσογείου, η οικολογική κατάστασις της οποίας βαίνει διαρκώς επιδεινουμένη. Δοθέντος ότι εν τω χώρω τούτω της Μεσογείου διαβιούν εκτός των Ορθοδόξων Εκκλησιών ημών και άλλαι χριστιανικαί Εκκλησίαι και ομολογίαι, αλλά και πιστοί άλλων θρησκειών, θα ήτο, φρονούμεν, λίαν χρήσιμον να προετοιμάσωμεν και πραγματοποιήσωμεν συνάντησιν θρησκευτικών ηγετών της περιοχής ταύτης, καθ' ήν θα συνεφωνείτο και διεκηρύσσετο είδός τι οικολογικής «Χάρτας της Μεσογείου», εν τη οποία θα εξετίθεντο αι απορρέουσαι από τας θρησκευτικάς εκάστου πεποιθήσεις αρχαί, αι επιβάλλουσαι την προστασίαν της δημιουργίας του Θεού εκ της υπό του ανθρώπου απειλουμένης καταστροφής.

Γνωρίζομεν ότι τα αμέσως και ασφυκτικώς απασχολούντα τους ανθρώπους της περιοχής ταύτης προβλήματα είναι κυρίως πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής φύσεως, των προβλημάτων της προστασίας του περιβάλλοντος θεωρουμένων ως δευτερευούσης και ήσσονος σπουδαιότητος. Αλλ ἡ αντίληψις αύτη και εσφαλμένη είναι και επικίνδυνος. Ως τονίζουν πάντες οι σοβαροί επιστήμονες και καταδεικνύουν τα φαινόμενα των κλιματικών αλλαγών και των λοιπών ανθρωπογενών μεταβολών της φυσικής ισορροπίας του πλανήτου, αι οικολογικαί καταστροφαί δύνανται να εκμηδενίσουν η ανατρέψουν τα τυχόν κοινωνικά η οικονομικά οφέλη εξ οιασδήποτε πολιτικής αλλαγής, δια την οποίαν διεξάγονται αγώνες επί τιμή αίματος πολλών ανθρώπων.

Προς τούτοις, η ωφέλεια ήτις θα προέκυπτε δια την ειρήνην εις την περιοχήν της Μεσογείου εκ μιας τοιαύτης συναντήσεως και συνεργασίας των εν τη περιοχή ταύτη θρησκειών, θα ήτο ανυπολογίστου σημασίας, ιδιαιτέρως σήμερον. Όλοι γνωρίζομεν πόσον ο θρησκευτικός παράγων επηρεάζει και καθορίζει εν πολλοίς, την ειρηνικήν και ομαλήν συμβίωσιν των λαών της Μεσογείου. Η όξυνσις των θρησκευτικών αντιθέσεων εν τη περιοχή ταύτη δύναται να αποβή άκρως επικίνδυνος και δι αὐτήν ταύτην την υπόστασιν των Ορθοδόξων και των λοιπών χριστιανικών Εκκλησιών. Έχομεν επειγόντως ανάγκην ειρηνικής συνυπάρξεως των θρησκειών της περιοχής, εν τη οποία διαβιούν αι Εκκλησίαι ημών. Η από κοινού αντιμετώπισις των οικολογικών προβλημάτων εν συνδυασμώ μετά των διεξαγομένων ήδη διαθρησκειακών διαλόγων, δύνανται να συμβάλουν μεγάλως εις την προσέγγισιν και ειρηνικήν συμβίωσιν των εν τη φλεγομένη περιοχή της Μεσογείου διαβιούντων λαών.
[.........]"

(Φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας  από τον ιστότοπο Φως Φαναρίου του Παναγιώτη Ανδριόπουλου)

Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτη Καποδίστρια: Η ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΥΛΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ


Ομιλία κατά την Σύναξη Οικολογικής Ευαισθητοποίησης ενόψει Αρχής της Ινδίκτου και τον Αγιασμό επί τη ενάρξει των εργασιών του Κέντρου Λόγου Μπανάτου ΑΛΗΘΩΣ
(31 Αυγούστου 2011)


«επί σοι γαρ και φύσις καινοτομείται και χρόνος» [1]

Ενόψει Εκκλησιαστικής Πρωτοχρονιάς

Θεοφιλέστατε Επίσκοπε Φωτικής κ. Διονύσιε,
Αγαπητοί Συμπρεσβύτεροι,
Κύριε Πρόεδρε Μπανάτου,
Κύριοι Εκκλησιαστικοί Σύμβουλοι,
Κυρίες και Κύριοι,

Απόψε ολοκληρώνεται αισίως το εκκλησιαστικό έτος. Αύριο, 1η Σεπτεμβρίου, έχουμε την Πρώτη του Εκκλησιαστικού Έτους, δηλαδή Πρωτοχρονιά. Και καθώς εξαντλείται το έτος, η Ζώνη της Θεομήτορος απλώνεται νοερά πάνω από την οικουμένη -φυσικό περιβάλλον και ανθρώπινες παρουσίες- σκεπάζοντας προστατευτικά τον εν πολλοίς άκοσμο πλέον κόσμο μας. Ήδη προ ημερών Την κηδέψαμε, ενώ Εκείνη «μετέστη προς την ζωήν» [2] και, κατά την σημερινή Σύναξή μας, εκφράζει την μητρική στοργή Της προς όλους μας, καθώς μάς περιζώνει με την αγάπη, με την οποία περιέβαλε και τον ίδιο τον Θεάνθρωπο Υιό Της και κυρίαρχο του σύμπαντος κόσμου, καθιστάμενη για χάρη μας «αρραγές περιτείχισμα» και «περιβολή αδιάσπαστος» [3].

Εκκλησιαστική Πρωτοχρονιά λοιπόν και αυτή την ημέρα έχει καθιερώσει, από το 1989, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ως ημέρα ευαισθητοποίησης της χριστιανικής (και όχι μόνον) ανθρωπότητας ως προς το διαρκές οικολογικό πρόβλημα [4], που ταλανίζει τον πλανήτη μας, προβάλλοντας μάλιστα για προσκύνηση την ψηφιδωτή και πανσεβάσμια εικόνα τής Παναγίας Παμμακαρίστου, η οποία θησαυρίζεται στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο φωτοφόρο Φανάρι. Σε αυτήν ακριβώς την ευαισθητοποίηση στοχεύει και η αποψινή μας Σύναξη, εδώ στον θαυμάσιο κήπο τού λιτού Ευκτηρίου Οίκου της Παναγίας της Βλαχέραινας Μπανάτου, πάλαι ποτέ Μοναστηρίου. Μια Σύναξη, η οποία μάλιστα αποτελεί την πρώτη εκδήλωση τού «Αληθώς», του Μορφωτικού δηλαδή Κέντρου Λόγου της Ενορίας μας, που συστάθηκε πρόσφατα, με την σύμφωνη γνώμη και την θερμή ενθάρρυνση του Σεβ. Μητροπολίτου μας κ. Χρυσοστόμου Β΄.

Θεοτόκος, η πρώτη θεολόγος του Περιβάλλοντος

Έτσι καθώς προσκυνάμε απόψε την πανσέβαστη Παναγιά μας, την κρατούσα την Ζώνη Της ανά χείρας, σκέπτομαι, αγαπητοί μου, ότι η Θεοτόκος θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως η πρώτη και καλύτερη εκφραστής του οικολογικού πνεύματος, τού τόσο χρειαζούμενου στην εποχή μας και μάλιστα της λεγόμενης «Θεολογίας του Περιβάλλοντος» [5].

Όντας η ίδια, όχι υπεράνθρωπος, αλλά άνθρωπος ωσάν εμάς, δισύνθετος από σώμα και ψυχή, καταφάσκει την πρόσκληση του Ουρανού και, δίχως δεύτερες σκέψεις, παραχωρεί την όλη ύπαρξή της, ώστε μέσω αυτής να σαρκωθεί ο Λόγος του Θεού. Η υλικότητά Της δεν αποτελεί πρόβλημα ή εμπόδιο γι’ Αυτόν. Ο Θεάνθρωπος έλαβε σάρκα και οστά από την αγνή κόρη τής Ναζαρέτ και εισήλθε δι’ αυτής στην ανθρωπότητα, με στόχο όχι μονάχα την διόρθωση τής προπατορικής αστοχίας, αλλά κυρίως την καταξίωση των πάντων στην μέλλουσα δόξα των Εσχάτων. Έτσι, το σώμα της Παναγίας καθίσταται Ωραία Πύλη, διά της οποίας εισοδεύει ο Θεός στην Κτίση του. Το «κατ’ εικόνα» είχε παλαιόθεν αμαυρωθεί τραγικότατα, η υλικότητα είχε δαιμονιωδώς σκοτισθεί και αποπροσανατολισθεί, γενόμενη έτσι σκιώδες παραπέτασμα προς την θέα της πραγματικής αλήθειας των όντων.

Είναι αναγκαίο να γίνει σαφές ότι άπαντα τα στοιχεία του περιβάλλοντος, άμα τη δομήσει τους από την σοφή αγάπη και τις ενέργειες του ποιητικού Θείου Λόγου, αποτελούν θείες έννοιες και φέρουν τα σημάδια της δημιουργικής πνοής του Κτίστη τους, με προοπτική αιωνιότητας. Ούτως ή άλλως, κατά τον Καθηγητή Χρήστο Τερέζη, «το σύμπαν διαθέτει προσωπικότητα και λογικότητα, και μάλιστα όχι μόνον με όρους αλληγορίας. Πρόκειται δηλαδή για μια κοσμική πολυπλοκότητα, η οποία δεν καθορίζεται από έναν άκαμπτο και ασυμβίβαστο νομοεκτελεστικό μηχανισμό αλλά είναι προϊόν αγάπης και ελευθερίας» [6]. Ως εκ τούτων, το κώλυμα προς τον Δημιουργό ουδέποτε υπήρξε η ύλη αυτή καθεαυτή και γι’ αυτό ακριβώς δεν πρέπει ποτέ να υποτιμάται. Πραγματικό εμπόδιο εξ αρχής υπήρξε η παρακοή και η πτώση του ανθρώπου, η εγωπαθής αυτονόμησή του, η αυτοθέλητη απομάκρυνση από την ζωοποιό συνάφεια με τον Πλάστη του.

Η Παρθένος Μαρία, στο πλαίσιο τής εν απολύτω ελευθερία δυνατότητας αυτοδιάθεσής Της, αυτοπροσφέρεται ψυχή τε και σώματι ως διάμεσος για την σωτηρία της ανθρωπότητας, με πρωτοβουλία πάντως του υπεραγαπώντος Θεού. Διά των αγνών -πλην γήινων- αιμάτων Της, σύνολης της ύλης Της, γεννάται Εκείνος, που «τω τιμίω αίματί» [7] Του, σε κάθε τόπο και χρόνο, διασώζει κάθε κτιστότητά μας από την άβυσσο, ξαναχαρίζοντάς μας Παράδεισο! Οδηγεί μάλιστα όλα τα πρώην, τα τωρινά και τα μέλλοντα (τον τρόπο, τον τόπο και τον χρόνο μας δηλαδή) στην χριστοποίηση και την άφθιτη μετοχή τής μέλλουσας δόξας! Γεννά τον νέο Αδάμ, τον Ιησού Χριστό κι έτσι Εκείνος «νέαν έδειξε κτίσιν» [8]! Κατά συνέπειαν, συνεργεί και συντελεί καθοριστικά η Παναγία στο ανακαινιστικό έργο του Υιού Της, ως Μητέρα της καινής Κτίσεως [9]. Εξαιτίας αυτής ακριβώς της πεποίθησής μας, Την μεγαλύνει ο υμνωδός της 2ας Ιουλίου και 31ης Αυγούστου: «Επί σοι γαρ και φύσις καινοτομείται και χρόνος» [10]!

Κάθε υλικότητα τριγύρω κι εντός μας, πολύ περισσότερο της Θεοτόκου, στο γήινο σώμα της Οποίας εχωρήθη ο Αχώρητος, καταδεικνύει τον Δημιουργό Θεό, γι’ αυτό και χρειάζεται να σεβόμαστε πολύ την Κτίση, προσέχοντας πάντως να μην υποπέσουμε σε σφαλερές θεωρήσεις της, δηλαδή είτε στην ειδωλολατρική αποθέωσή της, είτε στην εξουθένωσή της, ως επηρμένοι αμύντορες ενίοτε μιας κακώς εννοούμενης πνευματικότητας [11]. Εάν δεν διακρίνουμε τον Ποιητή πίσω από το ποίημα, εάν δεν θαυμάσουμε τον σοφότατο Νου πίσω από το θαυμαστό πλάσμα, αποτυγχάνουμε στις θεολογικές – περιβαλλοντικές εκτιμήσεις μας. Τότε οι προσεγγίσεις μας αστοχούν και είναι δυνατόν να προκαλέσουμε βλάβη, παρά καλές υπηρεσίες στον κοινωνικό (και όχι μόνον) περίγυρό μας.

Ατυχώς, ο δυτικός τρόπος σκέψης, ακόμα και η σχεδόν ανθρωπολατρική ρήση του φιλόσοφου Καρτέσιου «σκέπτομαι, άρα υπάρχω», προσέδωσαν τόση υπεραξία στα σκεπτόμενα όντα, δηλαδή στους ανθρώπους, ώστε -άθελα- τούς εξώθησαν τρόπον τινά σε υπερφίαλες βλέψεις κυριαρχίας επί της μη λογικής φύσης, με τα γνωστά οικτρά αποτελέσματα [12]. Με δεδομένο πάντως ότι οι λόγοι των όντων δεν είναι δυνατόν να υποστούν βλάβη κατά τις όποιες οικολογικές εκτροπές / καταστροφές, αφού προήλθαν από τον πάνσοφο Νου του Δημιουργού τους, ο εκκλησιασμός των υλικών στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος -τον οποίον η Ορθόδοξη Θεολογία πασχίζει να εμπεδώσει στη νοοτροπία ενός εκάστου των ανθρώπων- αποβλέπει πρώτον, στην ευχαριστιακή αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ του ανθρώπου και όλων των λοιπών στοιχείων του περιβάλλοντος και δεύτερον, στην αναφορά απάντων των κτιστών στον Κύριό τους [13].

Στοργική παρηγορία της φύσης μας

Η διαρκής -μητρική και διδακτική- παρουσία τής Παναγίας στην καθημερινότητά μας αποτελεί εγγύηση ισορροπίας σκέψης για την ορθόδοξη και ορθολογική αντιμετώπιση τής περιβάλλουσας όλους μας Κτίσης! Ο υμνωδός δεν παύει να θαυμάζει: «Ως υπέρτιμον στερέωμα Θεοτόκε, ο Ποιητής και Κτίστης σε, πηξάμενος ώσπερ, άστροις κατεκόσμησε, ταις θείαις ελλάμψεσιν, αις καταφαιδρύνεις τα πέρατα» [14]. Για να παραδεχθεί στην συνέχεια: «Γνωστή σου αληθώς, η χάρις αναδέδεικται, Πανάχραντε παραδόξως, ενεργούσα δυνάμεις, και τέρατα εν πάση τη γη» [15]. Ατενίζουμε λοιπόν το Πρόσωπό Της και παρηγορείται η φύση μας, καθώς δι’ αυτού βλέπουμε όσα μέσω Εκείνης συντελέσθηκαν για την σωτηρία του κόσμου μας, αποβλέποντας εντέλει στον «συνέχοντα πάντα γης τα πέρατα» [16] Υιό Της!

Κατακλείοντας τις ανωτέρω περιληπτικές σκέψεις μας, δανειζόμαστε τον εξόχως συνοπτικό για την περίπτωσή μας ποιητικό λόγο του Υμνογράφου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας μακαριστού Γερασίμου Μοναχού Μικραγιαννανίτου [17], από την «Ικετήριον προς τον φιλάνθρωπον Θεόν και Σωτήρα ημών Ιησούν Χριστόν ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΝ υπέρ του περιβάλλοντος ημάς στοιχείου και ευσταθείας πάσης της κτίσεως» [18], η οποία εποιήθη περί το 1989 [19], για να ψάλλεται κατ’ έτος την 1η Σεπτεμβρίου:

«Ο ποιητής της κτίσεως, εκ σου δι’ αγαθότητα, μορφήν λαμβάνει ανθρώπου, και κτίζεται υπέρ φύσιν, εκ των αγνών αιμάτων σου∙ ον αίτησαι δεόμεθα υπέρ ημών πανάχραντε, ως αυτού πάναγνος Μήτηρ, τυχείν ημάς σωτηρίας» [20].

 
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
 
1. Από το Απολυτίκιο της Καταθέσεως της Εσθήτος της Θεοτόκου εν Βλαχέρναις και της Ζώνης Της «εν τω σεβασμίω αυτής οίκω, τω όντι εν τοις Χαλκοπρατείοις» (2 Ιουλίου και 31 Αυγούστου αντίστοιχα).
2. Από το Απολυτίκιο της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
3. Από την α΄ ωδή του Κανόνος (Όρθρος 31ης Αυγούστου).
4. Βλ. εφημερίδα Εκκλησιαστική Αλήθεια, 16.8-15.9.1989 και περιοδικό Εκκλησία 66 (1989) 646.
5. Βλ. σχετικά, α) Πρωτοπρεσβυτέρου Παναγιώτου Καποδίστρια, Κεφάλαια Θεολογίας του Περιβάλλοντος, εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2006 και β) Μητροπολίτου Ζακύνθου Χρυσοστόμου, «Εκκλησία και Περιβάλλον. Συμβολή του θεολογικού λόγου στη δημιουργία οικολογικής συνειδήσεως», Η Τακτική Σύγκλησις της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος (Αθήναι, 9-10 Οκτωβρίου 2007)• Εισηγήσεις και Ανακοινωθέντα, εκδ. Επικοινωνιακή και Μορφωτική Υπηρεσία της Εκκλησίας της Ελλάδος - Κλάδος Εκδόσεων, Αθήναι 2008, σ. 53-66.
6. Α. Μαρά - Η. Τεμπέλη - Χρ. Τερέζη - Σ. Τριαντάρη, Θεολογία και φιλοσοφία στην εποχή των Πατέρων, εκδ. Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, Πάτρα 2008, τόμος 3, 149.
7. Από την Υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδος.
8. Από το Ν τού Ακαθίστου Ύμνου.
9. Πρβλ. Γεωργίου Μαντζαρίδη, «Η Παρθένος Μαρία Μητέρα της καινής κτίσεως», Πρακτικά Θεολογικού Συνεδρίου Εις τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, σ. 271-277.
10. Βλ. ανωτέρω.
11. Πρβλ. την ακόλουθη άποψη: «[…] Βέβαια, θα λέγαμε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα, στο χώρο του Χριστιανισμού, δεν είναι η ειδωλοποίηση της κτίσης, ο νατουραλισμός, ο οποίος δεν είναι εντελώς απών, αλλά και κατεξοχήν η απαξίωσή της, η περιθωριοποίησή της, η αφαίρεση του νοήματός της, που προκύπτει από τον φόβο της ειδωλοποίησής της. Με άλλα λόγια, ο σύγχρονος Χριστιανισμός, φοβούμενος τη λατρεία της κτίσης “παρά τον κτίσαντα”, φαίνεται να αρνείται στη φύση το αυτονόητο της πλάσης της, αρνείται, δηλαδή, την παραπεμπτικότητά της, τη δυνατότητά της να “αποδεικνύει” τον δημιουργό Θεό. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, παρουσιάζεται το φαινόμενο ο άνθρωπος της Ορθοδοξίας για λόγους συνέπειας σε απρόσωπες επιταγές και κανόνες, που ντύνονται τον μανδύα της ορθοδοξίας, να πολεμά αυτό, που βλέπει, να αρνείται την αποκάλυψη της αλήθειας, να μάχεται τη φύση, στοχεύοντας το υπέρ φύσιν. Μια τέτοια φύση, όμως, κενή νοήματος και λόγου υπάρξεωςμ δεν προκαλεί κανένα σεβασμό και καμιά ευλάβεια. Τα πάντα χάνονται μέσα στην ανθρωπολογική αποκλειστικότητα. […]» [Χρυσοστόμου Α. Σταμούλη, «Από την παθολογική συναισθηματικότητα στον οικολογικό ρεαλισμό της ευθύνης», Περιοδικό Ι. Μητροπόλεως Κύκκου και Τηλλυρίας Ενατενίσεις, 8 (Μάιος - Αύγουστος 2009) 46 εξ.
12. Βλ. σχετικά, Ανέστη Γ. Κεσελόπουλου, «Ορθοδοξία και Περιβάλλον. Natura Lapsa και Oeconomia Natura στην Ορθόδοξη Παράδοση», στον συλλογικό Τόμο Μ. Σ. Σκούρτου και Κ. Μ. Σοφούλη, Η Περιβαλλοντική Πολιτική στην Ελλάδα. Ανάλυση του Περιβαλλοντικού Προβλήματος από τη Σκοπιά των Κοινωνικών Επιστημών, εκδ. τυπωθήτω Γιώργος Δαρδανός, Αθήνα 2005, σ. 295.
13. Ό.π., σ. 316.
14. Από την δ΄ ωδή του Κανόνος (Όρθρος 31ης Αυγούστου).
15. Ό.π., από την ε΄ ωδή.
16. Από την Υμνολογία της Μεγάλης Εβδομάδος.
17. Περί αυτού βλ. επιλεκτικά, Αρχιμανδρίτου Γεωργίου Χ. Χρυσοστόμου, Ο Υμνογράφος Γεράσιμος Μοναχός Μικραγιαννανίτης και οι ακολουθίες του σε αγίους της Θεσσαλονίκης. Συμβολή στη μελέτη του βίου και του έργου του [διδακτορική διατριβή], εκδ. Οργανισμός Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, Θεσσαλονίκη 1997.
18. εκδ. Θεσσαλονίκη 1997.
19. Περιλαμβάνεται μεταξύ των σελίδων 232 και 256 του 43ου χειρόγραφου Κώδικα / Τόμου των απάντων του. Βλ. σχετικά Αρχιμανδρίτου Γεωργίου Χ. Χρυσοστόμου, Το έργον του Υμνογράφου Γερασίμου Μοναχού Μικραγιαννανίτου. Ευρετήρια, εκδ. Οργανισμός Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, Θεσσαλονίκη 1997, σ. 197.
20. Θεοτοκίο στο Εξαποστειλάριο του Όρθρου.




Οι συνεπέστεροι Αναγνώστες μας

Related Posts with Thumbnails